కూరల్లో, ఫ్రైలలో, నోరూరించే బిర్యానీలలో మనం తరచూ వాడే మీల్ మేకర్స్ అంటే చాలా మంది ఇష్టంగా తింటారు. వండిన తర్వాత వీటిని తింటున్నప్పుడు వీటి రుచి, మెత్తదనం, పీచు లాంటి నిర్మాణం అచ్చం మాంసం ముక్కల మాదిరిగానే అనిపిస్తాయి. దీంతో చాలామందికి ఇవి నిజంగా శాఖాహారమేనా? వీటి తయారీలో ఏమైనా మాంసపు అవశేషాలు కలుపుతారా? లేదా సోయా గింజలను నేరుగా కోసి ముక్కలుగా చేస్తారా? అనే ఎన్నో సందేహాలు, అపోహలు తలెత్తుతుంటాయి. అయితే సాధారణ సోయా మీల్ మేకర్స్ పూర్తిగా నూటికి నూరు శాతం మొక్కల ఆధారిత ఆహారమే. సోయా గింజల నుంచి నూనెను వేరు చేసిన తర్వాత మిగిలే డీఫ్యాటెడ్ సోయా పిండిని ఉపయోగించి, ఆధునిక శాస్త్రీయ పద్ధతుల ద్వారా వీటిని తయారు చేస్తారు. వీటి తయారీ వెనుక ఒక ఆసక్తికరమైన పారిశ్రామిక ప్రక్రియ దాగి ఉంది.
తయారీ విధానం: విత్తనం నుంచి మీల్ మేకర్ వరకు
శుద్ధి – పొట్టు తొలగింపు: నాణ్యమైన సోయాబీన్లను ఎంపిక చేసి, దుమ్ము, రాళ్లు వేరుచేశాక వాటిపై ఉండే పొట్టును తొలగిస్తారు.
డీఫ్యాటింగ్: ఎక్స్పెల్లర్ లేదా ఇతర ఆధునిక పద్ధతుల ద్వారా సోయా గింజల్లోని నూనెను పూర్తిగా వేరు చేస్తారు. నూనె తీసేసిన తర్వాత మిగిలే పదార్థంలో ప్రోటీన్ శాతం చాలా ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ఎక్స్ట్రూషన్ టెక్నాలజీ: నూనె లేని సోయా పదార్థాన్ని మెత్తగా పిండి చేసి, తగినంత నీటితో కలుపుతారు. ఆ మిశ్రమాన్ని ఎక్స్ట్రూడర్ అనే యంత్రంలో అధిక పీడనం, ఉష్ణోగ్రత వద్ద ప్రాసెస్ చేస్తారు. ఈ దశలోనే సోయా పిండికి మాంసం వంటి ప్రత్యేకమైన పీచు నిర్మాణం వస్తుంది.
ఆకృతి – ఎండబెట్టడం: ఎక్స్ట్రూడర్ నుంచి బయటకు వచ్చే వేడి మిశ్రమాన్ని డైల ద్వారా చంక్స్ లేదా నగెట్స్ ఆకారాల్లో కట్ చేస్తారు. ఆపై డ్రైయర్లలో తేమ లేకుండా ఎండబెట్టడంతో పొడి మీల్ మేకర్స్ సిద్ధమవుతాయి.
పోషకాల గని
డీఫ్యాటెడ్ సోయా పిండితో రూపొందడం వల్ల వీటిలో కొవ్వు చాలా తక్కువగా, ప్రొటీన్ అత్యధికంగా ఉంటుంది. కార్బోహైడ్రేట్లు, డైటరీ ఫైబర్, అవసరమైన ఖనిజాలు పుష్కలంగా లభిస్తాయి. శాఖాహారులకు ఇది అద్భుతమైన ప్రొటీన్ వనరుగా పనిచేస్తుంది. బ్రాండ్ను బట్టి పోషకాల్లో చిన్నపాటి మార్పులు ఉండవచ్చు కాబట్టి ప్యాకెట్ వెనుక ఉండే ‘న్యూట్రిషన్ ఫ్యాక్ట్స్’ చూసుకోవడం మంచిది.
సోయాబీన్ కంటే మీల్ మేకర్స్ ఎందుకు చౌక?
సోయా గింజల ధరతో పోలిస్తే మీల్ మేకర్స్ ఎందుకు తక్కువ ధరకు లభిస్తాయనే సందేహం చాలామందికి ఉంటుంది. వాస్తవానికి సోయాబీన్ల ప్రాసెసింగ్లో అత్యంత విలువైన సోయా ఆయిల్ను వేరు చేసి విక్రయిస్తారు. నూనె తీశాక మిగిలిన డీఫ్యాటెడ్ పదార్థంతోనే మీల్ మేకర్స్ తయారు చేయడం వల్ల వీటి ఉత్పత్తి వ్యయం తగ్గుతుంది. అంతేకాకుండా పొడిగా ఉండే చంక్స్ నీటిలో నానబెట్టినప్పుడు రెట్టింపు పరిమాణంలో ఉబ్బుతాయి కాబట్టి తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ మందికి సమతుల్య పౌష్టికాహారం లభిస్తుంది.