ఇనుము లోపం ఎక్కువ కాలం కొనసాగితే రక్తహీనతకు దారితీసే అవకాశం ఉంది. మహిళల్లో అధిక రుతుస్రావం, గర్భధారణ వంటి పరిస్థితుల్లో ఇనుము అవసరం పెరగవచ్చు. అలాగే శరీరంలో రక్తస్రావం లేదా జీర్ణవ్యవస్థకు సంబంధించిన కొన్ని సమస్యలు కూడా ఇనుము లోపానికి కారణం కావచ్చు. తరచూ అలసట, బలహీనత, తలనొప్పి, ఏకాగ్రత తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే కారణాన్ని తెలుసుకోవడానికి వైద్యుడిని సంప్రదించడం మంచిది.
1. తరచూ అలసట, నీరసం
ఇనుము లోపం ఉన్నప్పుడు కొందరికి సాధారణ పనులు చేసినా త్వరగా అలసిపోవడం, నీరసం లేదా బలహీనత అనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా విశ్రాంతి తీసుకున్నప్పటికీ అలసట కొనసాగుతుంటే దానిని నిర్లక్ష్యం చేయకపోవడం మంచిది.
2. తలనొప్పి, ఏకాగ్రత తగ్గడం
ఇనుము లోపం తీవ్రత పెరిగినప్పుడు తలనొప్పి, చిరాకు, ఏకాగ్రత తగ్గడం వంటి సమస్యలు కొందరిలో కనిపించవచ్చు. అయితే ఈ లక్షణాలు ఇతర ఆరోగ్య సమస్యల వల్ల కూడా రావచ్చు. కాబట్టి లక్షణాలను మాత్రమే చూసి ఇనుము లోపం ఉందని నిర్ణయించకూడదు.
3. శారీరక శ్రమతో ఆయాసం
మెట్లు ఎక్కడం లేదా తేలికపాటి శారీరక శ్రమ చేస్తున్నప్పుడు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా అలసిపోవడం లేదా ఆయాసం అనిపించడం కూడా కొందరిలో కనిపించవచ్చు. ఛాతీ నొప్పి, తీవ్రమైన శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు ఉంటే మాత్రం వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి.
4. ఐస్ తినాలనే కోరిక
ఇనుము లోపం ఉన్న కొందరిలో ఆహారం కాని పదార్థాలను తినాలనే అసాధారణ కోరిక కనిపించవచ్చు. ముఖ్యంగా ఐస్ ముక్కలను తరచూ నమలాలనిపించడం ఇలాంటి లక్షణాల్లో ఒకటిగా ఉండవచ్చు. దీనిని వైద్య పరిభాషలో పికా (Pica) అంటారు.
5. ఇనుము కోసం మాంసాహార ఆహారాలు
మాంసం, కోడి మాంసం, చేపలు, షెల్ఫిష్ వంటి ఆహారాల్లో ఇనుము లభిస్తుంది. సమతుల్య ఆహారంలో వీటిని తగిన పరిమాణంలో చేర్చుకోవడం ఇనుము అవసరాలను తీర్చడంలో సహాయపడుతుంది.
6. శాకాహారులకు ఇవి ఉపయోగకరం
శాకాహారం తీసుకునేవారు బీన్స్, కాయధాన్యాలు, శనగలు, బఠానీలు వంటి పప్పుధాన్యాలను ఆహారంలో చేర్చుకోవచ్చు. బాదం, వేరుశెనగ, పొద్దుతిరుగుడు గింజలు వంటి నట్స్, విత్తనాల్లో కూడా ఇనుము లభిస్తుంది.
7. ఎండిన పండ్లు కూడా ఒక ఎంపిక
ఎండుద్రాక్ష, ఎండిన పీచ్, ఎండిన ప్లమ్ వంటి కొన్ని డ్రై ఫ్రూట్స్లో కూడా ఇనుము ఉంటుంది. అయితే వీటిని ఎక్కువగా తీసుకోవడం కంటే తగిన పరిమాణంలో, మొత్తం ఆహార ప్రణాళికలో భాగంగా తీసుకోవడం మంచిది.
8. విటమిన్ సి కూడా ముఖ్యమే
ఇనుము ఉన్న ఆహారంతో పాటు విటమిన్ సి అధికంగా ఉండే పండ్లు, కూరగాయలను తీసుకోవడం వల్ల ఆహారం నుంచి ఇనుము శరీరం గ్రహించడానికి సహాయపడవచ్చు. అందువల్ల పప్పుధాన్యాలు లేదా ఇతర ఇనుము కలిగిన ఆహారంతో పాటు విటమిన్ సి ఉన్న ఆహారాలను జోడించడం ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
9. ఆహారంతో పాటు కారణాన్ని కూడా తెలుసుకోవాలి
ఇనుము లోపం ఉందని కేవలం అలసట లేదా నీరసం వంటి లక్షణాల ఆధారంగా నిర్ణయించకూడదు. అవసరమైతే వైద్యుడు రక్త పరీక్షలు చేయించి హిమోగ్లోబిన్, ఇనుము స్థాయిలు తదితర అంశాలను పరిశీలించవచ్చు. ముఖ్యంగా పదేపదే సమస్య వస్తుంటే దాని వెనుక ఉన్న కారణాన్ని గుర్తించడం ముఖ్యం.
10. సొంతంగా ఐరన్ సప్లిమెంట్లు తీసుకోవద్దు
ఇనుము లోపం ఉందని అనుమానం వచ్చిన వెంటనే సొంతంగా ఐరన్ మాత్రలు లేదా సప్లిమెంట్లు తీసుకోవడం మంచిది కాదు. ముందుగా వైద్యుడిని సంప్రదించి అవసరమైన పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. లోపం నిర్ధారణ అయిన తర్వాత, వ్యక్తి పరిస్థితికి అనుగుణంగా వైద్యుడు సూచించే చికిత్సను పాటించాలి.
గమనిక:
ఇక్కడ అందించిన సమాచారం సాధారణ ఆరోగ్య అవగాహన కోసం మాత్రమే. అలసట, నీరసం, తలనొప్పి, ఆయాసం వంటి లక్షణాలు ఇనుము లోపంతో పాటు ఇతర కారణాల వల్ల కూడా రావచ్చు. కాబట్టి కేవలం లక్షణాల ఆధారంగా స్వయంగా నిర్ధారణ చేసుకోవద్దు. ఇనుము లోపం అనుమానం ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించి అవసరమైన పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. వైద్యుల సలహా లేకుండా ఐరన్ సప్లిమెంట్లు తీసుకోవద్దు.