వాల్మీకి రామాయణం ప్రకారం, రావణుడు మరణించిన తర్వాత లంకలో విషాద ఛాయలు అలముకున్నాయి. అధర్మ మార్గంలో నడిచినప్పటికీ, రావణుడు గొప్ప పండితుడు, శివభక్తుడు. అతని అంత్యక్రియల విషయంలో విభీషణుడు మొదట వెనకడుగు వేశాడు. అయితే, శ్రీరాముడు విభీషణుడికి ధర్మబోధ చేసి, ఒక గొప్ప యోధుడికి దక్కాల్సిన గౌరవం దక్కేలా చేశాడు. ఈ ఘటన ద్వారా “మరణంతో శత్రుత్వం ముగుస్తుంది” అనే గొప్ప సందేశాన్ని రాముడు ప్రపంచానికి చాటాడు.
విభీషణుడి నిరాకరణ రాముడి ధర్మబోధ
రావణుడు మరణించాక, అతని అంత్యక్రియలు నిర్వహించవలసిందిగా శ్రీరాముడు విభీషణుడిని కోరాడు. కానీ విభీషణుడు దీనికి నిస్సందేహంగా నిరాకరించాడు. రావణుడు పరస్త్రీని అపహరించిన పాపి అని, అధర్మపరుడని, అటువంటి వ్యక్తికి సోదరుడిగా తాను కర్మకాండలు నిర్వహించలేనని వాదించాడు. అప్పుడు రాముడు విభీషణుడితో ఇలా అన్నాడు: “మరణంతో శత్రుత్వం అంతమవుతుంది. మన కార్యం నెరవేరింది. రావణుడు నీకు ఎలాగో, నాకు కూడా అలాగే సోదరుడు. అతను గొప్ప వీరుడు, వేద పండితుడు. కాబట్టి అతనికి సగౌరవంగా అంత్యక్రియలు జరగాలి”. రాముడి మాటల్లోని ధర్మాన్ని గ్రహించిన విభీషణుడు చివరకు అంగీకరించాడు.
అంత్యక్రియలు జరిగిన విధానం..
రావణుడి అంత్యక్రియలు అత్యంత వైభవంగా, లంక రాజ లాంఛనాలతో జరిగాయి. ఈ సంస్కారాల కోసం చందనపు చెక్కలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు పూలమాలలతో ఒక ప్రత్యేకమైన చితిని సిద్ధం చేశారు. బ్రాహ్మణుల వేద మంత్రోచ్ఛారణల మధ్య, శాస్త్రోక్తంగా విభీషణుడు దహన సంస్కారాలను పూర్తి చేశాడు. రావణుడి భార్య మండోదరి ఇతర అంతఃపుర స్త్రీలు ఈ వేడుకలో పాల్గొని కన్నీటి వీడ్కోలు పలికారు. రాముడు తన వానర సైన్యంతో కలిసి ఈ అంత్యక్రియలకు హాజరై, రావణుడి పట్ల తనకున్న గౌరవాన్ని చాటుకున్నాడు.
మరణ సమయంలో రామనామ స్మరణ
రావణుడు ప్రాణాలు విడిచే ముందు మూడుసార్లు “రామ” నామాన్ని ఉచ్చరించాడని చెబుతారు. తాను చేసిన పాపాలకు ప్రాయశ్చిత్తంగా, మోక్షం పొందడానికి అతను భగవంతుని నామాన్ని స్మరించాడు. రామనామ జపం వల్ల ఆత్మకు విముక్తి కలుగుతుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. అందుకే మరణానంతరం రావణుడి ఆత్మకు మోక్షం లభించిందని పండితులు అంటారు. మరోవైపు, రావణుడి శరీరాన్ని నాగ వంశం వారు మమ్మీగా మార్చి భద్రపరిచారనే కథనాలు కూడా ప్రచారంలో ఉన్నాయి, కానీ ప్రామాణిక గ్రంథాల ప్రకారం దహన సంస్కారాలే జరిగాయి.
రావణుడి అంత్యక్రియల ఘట్టం శ్రీరామునిలోని గొప్ప గుణాన్ని మనకు తెలియజేస్తుంది. వ్యక్తి చేసిన తప్పులను ద్వేషించాలే తప్ప, వ్యక్తిని కాదు అనే సూత్రాన్ని రాముడు ఆచరించి చూపాడు. ఈ చారిత్రక ఘట్టం మానవత్వానికి ధర్మానికి నిలువుటద్దంలా నిలుస్తుంది.
గమనిక: ఈ సమాచారం పురాణ గ్రంథాలు చారిత్రక కథనాల ఆధారంగా రూపొందించబడింది. ఇది కేవలం అవగాహన కోసం మాత్రమే. వివిధ ప్రాంతీయ రామాయణాల్లో కొన్ని చిన్న మార్పులు ఉండవచ్చు. ఏదైనా ఆధ్యాత్మిక సమాచారం స్వీకరించే ముందు మీ విచక్షణను ఉపయోగించగలరు.
