మనసును ఒక క్రమశిక్షణలో ఉంచుకుంటూ ఇతరులతో సంబంధాలను ఎలా మెరుగుపరుచుకోవాలో తెలియజేసే పది ముఖ్యమైన లక్షణాలను వివరంగా తెలుసుకుందాం. మొదటిది అసౌకర్యాన్ని భరించగలగడం. చాలామంది ఏదైనా చిన్న బాధ కలిగినా వెంటనే ఫోన్ చూడటం లేదా తిండి తినడం వంటి పనులతో ఆ బాధ నుండి తప్పించుకోవాలని చూస్తారు. కానీ పరిపక్వత ఉన్నవారు ఆ భావనను గమనిస్తూ అది వెళ్ళిపోయే వరకు ప్రశాంతంగా ఉంటారు. దీనినే సైకాలజీలో డిస్ట్రెస్ టాలరెన్స్ అని పిలుస్తారు. రెండవది తప్పు జరిగినప్పుడు బాధ్యత తీసుకోవడం. నేను చాలా చెడ్డవాడిని అని మనల్ని మనం నిందించుకోకుండా నేను ఆ పనిని తప్పుగా చేశాను అని గుర్తించి సరిదిద్దుకోవడమే అసలైన పరిపక్వత. తప్పుకు బాధ్యత తీసుకోవాలి కానీ ఆ తప్పు వల్ల మన వ్యక్తిత్వాన్ని కించపరుచుకోకూడదు.
ప్రశాంతత కోల్పోకూడదు..
మూడవ లక్షణం స్పష్టమైన పరిమితులు విధించుకోవడం. ఇతరులతో సంబంధాలలో సరిహద్దులు అనేవి మనుషులను దూరం పెట్టడానికి కాదు మనల్ని మనం రక్షించుకోవడానికి ఏర్పరుచుకునే కంచె లాంటివి. ఎదుటివారు ఇబ్బంది పెడుతున్నప్పుడు అది నాకు నచ్చలేదు అని స్పష్టంగా చెప్పగలగడం గొప్ప లక్షణం. నాలుగవది సానుభూతిని చూపిస్తూనే మనల్ని మనం కోల్పోకుండా ఉండటం. ఇతరుల బాధను అర్థం చేసుకోవాలి కానీ వారి బాధలో మనం మునిగిపోయి మన ప్రశాంతతను దెబ్బతీసుకోకూడదు. ఐదవది భావోద్వేగాలను అణచివేయకుండా నియంత్రించడం. కోపం వచ్చినప్పుడు దానిని లోపలే దాచుకోకుండా శ్వాస ద్వారా లేదా ఆలోచనా విధానాన్ని మార్చుకోవడం ద్వారా తగ్గించుకోవాలి.
ఆరవది మన అంతరంగం పట్ల కుతూహలం కలిగి ఉండటం. ఏదైనా విషయం మనల్ని ఎందుకు అంతగా బాధపెడుతోంది అని మనల్ని మనం ప్రశ్నించుకోవడం వల్ల ఆత్మవిజ్ఞానం పెరుగుతుంది. ఏడవది తక్షణ ఆనందాన్ని వాయిదా వేయడం. చిన్న ఆనందం కోసం ఆశపడకుండా భవిష్యత్తులో వచ్చే పెద్ద ఫలితం కోసం వేచి చూడటం మానసిక ఎదుగుదలకు నిదర్శనం. ఎనిమిదవది విమర్శలను తట్టుకోగలగడం. ఎవరైనా తప్పు పట్టినప్పుడు అది మన వ్యక్తిత్వంపై దాడి అని అనుకోకుండా ఆ సమాచారాన్ని మనల్ని మనం మెరుగుపరుచుకోవడానికి వాడుకోవాలి. మన గురించి మనకు ఉన్న నమ్మకం ఎప్పుడూ విమర్శల వల్ల చెదిరిపోకూడదు.
ఒంటరితనంలోనూ సంతోషం..
తొమ్మిదవది ఒంటరిగా ఉండటాన్ని ఆస్వాదించడం. మనతో మనం గడపడం వల్ల కలిగే ప్రశాంతతను గుర్తించాలి. పదిమందిలో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే కాదు ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు కూడా మనం సంతోషంగా ఉండగలగాలి. చివరగా నేను ఇంకా నేర్చుకుంటున్నాను అనే భావన కలిగి ఉండటం. ఎమోషనల్ మెచ్యూరిటీ అనేది ఒక గమ్యం కాదు అది ఒక నిరంతర ప్రయాణం. మన లోపాలను మనం తెలుసుకుంటూ ప్రతి రోజూ మనల్ని మనం మెరుగుపరుచుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. ఈ పది లక్షణాలు మనలో ఉన్నప్పుడే మనం మానసిక పరంగా పరిపూర్ణమైన వ్యక్తిగా ఎదగగలము. మన ప్రవర్తన మన ఆలోచనల ప్రతిబింబం అని గుర్తించి మెలిగితే జీవితం సుఖమయం అవుతుంది.
