లోక్సభలో మహిళల రిజర్వేషన్ బిల్లు ఆమోదం పొందకపోవడం దేశ రాజకీయాల్లో పెద్ద దుమారం రేపింది. బిల్లు విఫలమైన వెంటనే దేశాన్ని ఉద్దేశించి ప్రసంగించిన ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ వ్యాఖ్యలు.. అధికార, ప్రతిపక్షాల మధ్య నేరుగా రాజకీయ తాకిడికి దారి తీశాయి. బిల్లు మహిళల సాధికారతకు కీలకమని ప్రభుత్వం చెబుతుండగా.. కాంగ్రెస్ నేతలు మాత్రం ప్రభుత్వ వైఖరిపై తీవ్రంగా ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నారు.
రాజ్యాంగ 131వ సవరణ బిల్లుగా వచ్చిన ఈ ప్రతిపాదన.. శాసనసభల్లో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్ కల్పించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. లోక్సభలో విస్తృత చర్చ జరిగినప్పటికీ.. అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల మెజారిటీ రాకపోవడంతో బిల్లు ఆమోదం పొందలేదు. ప్రభుత్వం దీన్ని చారిత్రాత్మక సంస్కరణగా ప్రస్తావిస్తుండగా.. కాంగ్రెస్ మాత్రం బిల్లును రాజకీయంగా రూపొందించారని విమర్శిస్తోంది.
దేశాన్ని ఉద్దేశించి చేసిన ప్రసంగంలో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ.. బిల్లు విఫలమైనందుకు ప్రతిపక్షాలను నేరుగా తప్పుబట్టారు. దేశ తల్లులు, కుమార్తెలకు క్షమాపణలు తెలుపుతూ.. మహిళల హక్కులకు అడ్డంకులు ఏర్పడ్డాయని వ్యాఖ్యానించారు. కాంగ్రెస్, టీఎంసీ, డీఎంకే వంటి పార్టీల వైఖరి వల్లే ఈ పరిస్థితి వచ్చిందని ఆరోపించారు. ఈ బిల్లు ఎవరికీ నష్టం చేయదని.. మహిళల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని పెంచడమే లక్ష్యమని స్పష్టం చేశారు.
ఈ వ్యాఖ్యలపై కాంగ్రెస్ నుంచి గట్టి ప్రతిస్పందన వచ్చింది. పార్టీ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే.. ప్రధాని ప్రసంగంపై తీవ్ర విమర్శలు చేశారు. దేశాన్ని ఉద్దేశించిన ప్రసంగంలో మహిళల కంటే కాంగ్రెస్ ప్రస్తావన ఎక్కువగా ఉండటం ప్రభుత్వ ప్రాధాన్యతలను చూపిస్తోందని అన్నారు. మహిళల రిజర్వేషన్పై స్పష్టత ఇవ్వాల్సిన సమయంలో.. ప్రతిపక్షాలపై విమర్శలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారని విమర్శించారు. అధికార వేదికను రాజకీయ ఆరోపణలకు ఉపయోగించారని కూడా ఆరోపించారు. “12 ఏళ్ల పాలనలో చెప్పుకోదగ్గది ఏమీ లేక.. నిరాశతో ఉన్న ప్రధాని ఇలా మాట్లాడుతున్నారు” అని తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేశారు.
పార్లమెంట్లో జరిగిన పరిణామాలపై కూడా ఖర్గే స్పందించారు. బిల్లు తిరస్కరణ తర్వాత ప్రతిపక్షాలు సంబరాలు చేసుకున్నట్టు ఆరోపించడం సరైంది కాదని అన్నారు. దేశవ్యాప్తంగా మహిళలు ఈ పరిణామాలను గమనిస్తున్నారని, ఈ భావన భవిష్యత్ ఎన్నికలపై ప్రభావం చూపవచ్చని హెచ్చరించారు.
సీనియర్ నేత జైరాం రమేష్ కూడా ప్రధాని ప్రసంగాన్ని తీవ్రంగా తప్పుబట్టారు. దేశాన్ని ఉద్దేశించిన ప్రసంగం నిష్పాక్షికంగా ఉండాలని, కానీ ఈసారి అది ప్రతిపక్షాలపై విమర్శలకు మాత్రమే పరిమితమైందని అన్నారు. “ఇది నేషనల్ అడ్రస్ కంటే డిస్ట్రెస్ అడ్రస్లా ఉంది” అని వ్యాఖ్యానించారు. మహిళల ప్రాతినిధ్యం పెంపును డెలిమిటేషన్తో అనుసంధానం చేయడం సరైంది కాదని పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుత లోక్సభ వ్యవస్థలోనే మహిళల రిజర్వేషన్ అమలు చేయవచ్చని, దానికి ఎలాంటి చట్టపరమైన అడ్డంకి లేదని చెప్పారు. వెంటనే కొత్త బిల్లు తీసుకురావాలని ప్రభుత్వాన్ని సవాలు చేశారు.
మరో కాంగ్రెస్ నేత మనీష్ తివారీ కూడా ఇదే అంశంపై స్పందించారు. దేశాన్ని ఉద్దేశించిన ప్రసంగం అన్ని వర్గాలను కలిపేలా ఉండాలని, కానీ ఈసారి అది రాజకీయ విభేదాలను మరింత పెంచిందని పేర్కొన్నారు. లోక్సభలో విఫలమైన బిల్లు కేవలం మహిళల సాధికారత ప్రతిపాదన మాత్రమే కాకుండా.. డిలిమిటేషన్ వంటి విస్తృత రాజకీయ వ్యూహాలతో అనుసంధానం అయిందని అభిప్రాయపడ్డారు. దీనివల్ల ప్రధాన అంశం మరింత క్లిష్టమైందని అన్నారు.
మహిళల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని పెంచే లక్ష్యంతో వచ్చిన ఈ బిల్లు విఫలం కావడం.. ఇప్పుడు పెద్ద రాజకీయ వివాదంగా మారింది. ప్రధాని ప్రసంగం, కాంగ్రెస్ నేతల కౌంటర్లు.. కలిసి ఈ అంశాన్ని జాతీయ స్థాయిలో ప్రధాన చర్చగా నిలబెట్టాయి. మహిళల రిజర్వేషన్ ఎలా, ఎప్పుడు అమలు చేయాలి? డిలిమిటేషన్తో సంబంధం ఉండాలా? వంటి ప్రశ్నలు ఇప్పుడు రాజకీయ వేదికలపై కేంద్రబిందువుగా మారాయి. ఈ వివాదం రాబోయే రోజుల్లో మరింత వేడెక్కే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
