టీబీని సకాలంలో గుర్తించి తగిన చికిత్స ప్రారంభిస్తే పూర్తిగా నయం చేసే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా యాక్టివ్ టీబీని చికిత్స లేకుండా వదిలేస్తే వ్యాధి తీవ్రత పెరగడంతో పాటు ఇతరులకు వ్యాప్తి చెందే ప్రమాదం కూడా ఉంటుంది. అందువల్ల ఎక్కువకాలం కొనసాగే దగ్గు, రాత్రిపూట చెమటలు, జ్వరం, బరువు తగ్గడం వంటి సంకేతాలను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
1. రెండు వారాలకు మించి దగ్గు
టీబీకి అత్యంత సాధారణ లక్షణాల్లో దీర్ఘకాలిక దగ్గు ఒకటి. దగ్గు రెండు వారాలకు మించి కొనసాగుతున్నా, సాధారణ చికిత్సతో తగ్గకపోయినా వైద్యుడిని సంప్రదించడం మంచిది.
అయితే రెండు వారాలకు పైగా దగ్గు ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ టీబీ ఉందని అర్థం కాదు. ఇతర శ్వాసకోశ సమస్యలు కూడా దీర్ఘకాలిక దగ్గుకు కారణం కావచ్చు.
2. రాత్రిపూట అధికంగా చెమటలు
రాత్రి నిద్రలో అసాధారణంగా ఎక్కువగా చెమట పట్టడం కూడా టీబీతో కనిపించే లక్షణాల్లో ఒకటిగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఇతర లక్షణాలతో పాటు ఇది కొనసాగితే వైద్య సలహా తీసుకోవాలి.
3. ఛాతీలో నొప్పి
టీబీ ఊపిరితిత్తులను ప్రభావితం చేసినప్పుడు కొంతమందిలో ఛాతీలో నొప్పి లేదా అసౌకర్యం కనిపించవచ్చు. దగ్గుతున్నప్పుడు లేదా లోతుగా శ్వాస తీసుకున్నప్పుడు నొప్పి ఎక్కువగా అనిపించే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే ఛాతీ నొప్పికి గుండె, ఊపిరితిత్తులు, కండరాలు వంటి అనేక కారణాలు ఉండవచ్చు. తీవ్రమైన లేదా అకస్మాత్తుగా వచ్చిన ఛాతీ నొప్పిని టీబీగా భావించి ఆలస్యం చేయకూడదు.
4. రాత్రిపూట జ్వరం
రాత్రివేళల్లో పదేపదే జ్వరం రావడం కూడా టీబీతో సంబంధం ఉన్న లక్షణాల్లో ఒకటి. జ్వరం చాలా రోజుల పాటు కొనసాగితే లేదా ఇతర లక్షణాలతో కలిసి ఉంటే వైద్య పరీక్ష అవసరం కావచ్చు.
5. శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
ఊపిరితిత్తులను ప్రభావితం చేసే టీబీలో కొందరికి శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది లేదా ఊపిరి సరిగా అందకపోవడం వంటి సమస్యలు రావచ్చు. ముఖ్యంగా దీర్ఘకాలిక దగ్గు, ఛాతీ నొప్పితో పాటు శ్వాస సమస్య ఉంటే నిర్లక్ష్యం చేయకండి.
6. కఫంలో రక్తం
దగ్గుతో బయటకు వచ్చే కఫంలో రక్తం కనిపించడం ముఖ్యమైన హెచ్చరిక సంకేతం. టీబీతో పాటు ఇతర ఊపిరితిత్తుల సమస్యల్లో కూడా ఇలా జరగవచ్చు.
కఫంలో రక్తం కనిపిస్తే స్వయంగా మందులు వేసుకోకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించి కారణాన్ని తెలుసుకోవాలి.
7. కారణం తెలియకుండా బరువు తగ్గడం, అలసట
ఎలాంటి ఆహార మార్పులు లేదా వ్యాయామం చేయకుండానే బరువు తగ్గడం, నిరంతరం అలసటగా ఉండటం కూడా టీబీతో కనిపించే లక్షణాల్లో భాగం కావచ్చు. ముఖ్యంగా ఇవి దీర్ఘకాలిక దగ్గు, జ్వరం, రాత్రి చెమటలతో కలిసి ఉంటే పరీక్షలు అవసరం కావచ్చు.
8. ఎవరికి టీబీ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువ?
కొన్ని పరిస్థితుల్లో టీబీ బారినపడే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా:
వృద్ధులు
ధూమపానం చేసేవారు
అధికంగా మద్యం తీసుకునేవారు
పోషకాహార లోపం ఉన్నవారు
టీబీ ఉన్న వ్యక్తితో సన్నిహితంగా లేదా ఒకే ఇంట్లో నివసించేవారు
మధుమేహం ఉన్నవారు
హెచ్ఐవీ ఉన్నవారు
ఈ వర్గాలకు చెందినవారిలో టీబీకి సంబంధించిన లక్షణాలు కనిపిస్తే వైద్య పరీక్షలను ఆలస్యం చేయకపోవడం ముఖ్యం.
9. టీబీ పూర్తిగా నయమవుతుందా?
టీబీకి సమర్థవంతమైన చికిత్స అందుబాటులో ఉంది. వైద్యుడు సూచించిన మందులను నిర్ణీత కాలం పాటు క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. లక్షణాలు తగ్గాయని మధ్యలోనే మందులు ఆపడం సరికాదు.
చికిత్సను సరిగ్గా పాటించడం వల్ల వ్యాధి నియంత్రణలోకి రావడంతో పాటు తీవ్రమైన సమస్యల ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు.
10. మంచి ఆహారం కూడా ముఖ్యమే
టీబీతో బాధపడుతున్నవారికి వైద్య చికిత్సతో పాటు తగిన పోషకాహారం కూడా అవసరం. శరీరానికి అవసరమైన పోషకాలు అందేలా సమతుల్యమైన ఆహారం తీసుకోవడం బలాన్ని తిరిగి పొందడంలో సహాయపడుతుంది.
అయితే కేవలం మంచి ఆహారం తీసుకోవడం ద్వారా టీబీ నయం అవుతుందని భావించకూడదు. వైద్యుడు సూచించే చికిత్సను తప్పనిసరిగా కొనసాగించాలి.
గమనిక:
ఈ లక్షణాలు టీబీ ఉన్నట్లు ఖచ్చితంగా నిర్ధారించవు. దగ్గు, జ్వరం, బరువు తగ్గడం, ఛాతీ నొప్పి వంటి వాటికి అనేక ఇతర కారణాలు కూడా ఉండవచ్చు. రెండు వారాలకు మించి దగ్గు కొనసాగడం, కఫంలో రక్తం కనిపించడం లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు ఉంటే వైద్యుడిని సంప్రదించి అవసరమైన పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. టీబీ నిర్ధారణ అయితే వైద్యుడు సూచించిన చికిత్సను పూర్తిగా పాటించాలి.