రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయిలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు శరీరం అదనపు గ్లూకోజ్ను మూత్రం ద్వారా బయటకు పంపే ప్రయత్నం చేస్తుంది. దీంతో మూత్రవిసర్జన పెరగడం, ద్రవాలు కోల్పోవడం, దాహం ఎక్కువగా అనిపించడం జరగవచ్చు. అయితే దాహం ఒక్కటే ఉంటే మధుమేహం ఉందని చెప్పలేం. ఇతర కారణాలు కూడా ఉండొచ్చు. లక్షణాలు పదేపదే కనిపిస్తే రక్తంలో చక్కెరను పరీక్షించుకోవడం, వైద్యుడిని సంప్రదించడం ఉపయోగకరం.
1. నీళ్లు తాగినా దాహం ఎందుకు తీరదు?
కొన్నిసార్లు వాతావరణం వేడిగా ఉండటం, ఎక్కువగా చెమట పట్టడం, వ్యాయామం చేయడం లేదా శరీరానికి అవసరమైన ద్రవాలు అందకపోవడం వల్ల ఎక్కువ దాహం వేయవచ్చు. కానీ స్పష్టమైన కారణం లేకుండా రోజూ ఎక్కువగా దాహం వేస్తుంటే మాత్రం దానిని గమనించాలి.
ముఖ్యంగా దాహంతో పాటు తరచూ మూత్రవిసర్జన, అలసట లేదా బరువు తగ్గడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే ఆరోగ్య పరీక్ష చేయించుకోవడం మంచిది.
2. అధిక దాహం మధుమేహానికి ఒక లక్షణం కావచ్చు
అధిక దాహం, తరచూ మూత్రవిసర్జన మధుమేహంలో కనిపించే ముఖ్యమైన లక్షణాల్లో ఉన్నాయి. రక్తంలో చక్కెర స్థాయి ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు మూత్రం ద్వారా గ్లూకోజ్ బయటకు వెళ్లడంతో శరీరం ఎక్కువ ద్రవాన్ని కోల్పోవచ్చు. దీనివల్ల దాహం పెరగవచ్చు.
అయితే ప్రతి వ్యక్తిలో లక్షణాలు ఒకేలా ఉండవు. ముఖ్యంగా టైప్-2 మధుమేహంలో లక్షణాలు చాలా స్వల్పంగా ఉండవచ్చు లేదా చాలా కాలం వరకు స్పష్టంగా కనిపించకపోవచ్చు.
3. తరచూ మూత్రం వస్తోందా? ఈ లక్షణాన్ని కూడా గమనించండి
ఎక్కువ దాహంతో పాటు సాధారణం కంటే తరచుగా మూత్రవిసర్జన చేయాల్సి వస్తే రక్తంలో చక్కెర స్థాయులను పరీక్షించుకోవడం మంచిది. మధుమేహంలో అధిక రక్త చక్కెర కారణంగా మూత్రవిసర్జన పెరగవచ్చు.
ముఖ్యంగా రాత్రిపూట పదేపదే నిద్రలేచి మూత్రానికి వెళ్లడం, దానితో పాటు దాహం పెరగడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.
4. మధుమేహంలో కనిపించే ఇతర లక్షణాలు ఇవే
దాహం, తరచూ మూత్రవిసర్జనతో పాటు కింది లక్షణాలు కూడా కనిపించవచ్చు:
కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం
తరచూ ఆకలి వేయడం
ఎప్పుడూ అలసటగా అనిపించడం
చూపు మసకబారడం
తరచూ ఇన్ఫెక్షన్లు రావడం
గాయాలు ఆలస్యంగా మానడం
చేతులు, కాళ్లలో తిమ్మిరి లేదా మొద్దుబారిన భావన
అయితే ఈ లక్షణాలు ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితుల్లో కూడా కనిపించవచ్చు. కాబట్టి లక్షణాలను బట్టి స్వయంగా మధుమేహం ఉందని నిర్ధారించుకోకూడదు.
5. కేవలం దాహంతోనే మధుమేహం ఉందని చెప్పలేం
ఎంత నీళ్లు తాగినా దాహంగా ఉండటం గమనించాల్సిన లక్షణమే అయినప్పటికీ, అది ఒక్కటే మధుమేహానికి నిర్ధారణ కాదు. శరీరంలో నీరు తగ్గడం, ఎక్కువగా చెమట పట్టడం, కొన్ని మందులు లేదా ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితులు కూడా దాహానికి కారణం కావచ్చు.
అందుకే దాహం పదేపదే వేస్తుంటే దానికి తోడుగా ఉన్న ఇతర లక్షణాలను కూడా గమనించాలి. అవసరమైతే వైద్యులు రక్తంలో గ్లూకోజ్ పరీక్షలు చేయించి కారణాన్ని గుర్తిస్తారు.
6. మధుమేహాన్ని ఎలా నిర్ధారిస్తారు?
మధుమేహాన్ని కేవలం లక్షణాల ఆధారంగా నిర్ధారించరు. రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయులను పరీక్షించడం ద్వారా నిర్ధారణ చేస్తారు. ఫాస్టింగ్ ప్లాస్మా గ్లూకోజ్, ఓరల్ గ్లూకోజ్ టాలరెన్స్ టెస్ట్, HbA1c వంటి పరీక్షలను పరిస్థితిని బట్టి ఉపయోగిస్తారు.
అందువల్ల తరచూ దాహం, మూత్రవిసర్జన, అలసట లేదా కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే స్వయంగా మందులు తీసుకోవడం కంటే వైద్యుడిని సంప్రదించి అవసరమైన పరీక్షలు చేయించుకోవడం మంచిది.
7. ఆరోగ్యంగా ఉండేందుకు ఏం చేయాలి?
మధుమేహం రాకుండా ఉండేందుకు లేదా టైప్-2 మధుమేహం వచ్చే ప్రమాదాన్ని తగ్గించేందుకు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, క్రమం తప్పకుండా శారీరక చురుకుదనం, ఆరోగ్యకరమైన బరువును కొనసాగించడం, పొగాకు వాడకాన్ని నివారించడం వంటి జీవనశైలి అలవాట్లు ముఖ్యమైనవి.
ఇప్పటికే మధుమేహం ఉన్నవారు వైద్యులు సూచించిన మందులు, ఆహార నియమాలు, రక్తంలో చక్కెర పరీక్షలు మరియు ఫాలో-అప్ను క్రమంగా కొనసాగించాలి.
8. ఈ లక్షణాలు ఉంటే ఆలస్యం చేయకండి
మీకు నిరంతరం ఎక్కువ దాహం వేస్తూ, దానితో పాటు తరచూ మూత్రవిసర్జన, కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం, తీవ్రమైన అలసట లేదా చూపు మసకబారడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే వైద్యులను సంప్రదించడం మంచిది. WHO కూడా ఇలాంటి లక్షణాలను గుర్తించినప్పుడు వైద్య సలహా తీసుకోవాలని సూచిస్తోంది.
ముఖ్యంగా టైప్-1 మధుమేహంలో లక్షణాలు కొన్నిసార్లు వేగంగా అభివృద్ధి చెందవచ్చు. అధిక దాహం, తరచూ మూత్రవిసర్జనతో పాటు వాంతులు, వేగంగా శ్వాస తీసుకోవడం, తీవ్రమైన బలహీనత లేదా స్పృహలో మార్పులు ఉంటే అత్యవసర వైద్య సహాయం అవసరం కావచ్చు.
గమనిక: నీళ్లు తాగిన తర్వాత కూడా దాహం వేయడం ఒక్కటే మధుమేహానికి నిర్ధారణ కాదు; ఇతర కారణాలు కూడా ఉండవచ్చు.
తరచూ దాహం, మూత్రవిసర్జన, బరువు తగ్గడం వంటి లక్షణాలు కొనసాగితే వైద్యుడిని సంప్రదించి అవసరమైన రక్త పరీక్షలు చేయించుకోండి.