కాలేయం శరీరంలో కీలకమైన అవయవం. ఆహారాన్ని ప్రాసెస్ చేయడం, రక్తంలోని గ్లూకోజ్ను నియంత్రించడంలో సహాయపడటం, వ్యర్థ పదార్థాలను తొలగించడం వంటి అనేక ముఖ్యమైన పనులను ఇది నిర్వహిస్తుంది. అయితే కాలేయంలో అధికంగా కొవ్వు పేరుకుపోతే కాలక్రమేణా సమస్యలు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. ముఖ్యంగా బయటకు సన్నగా కనిపించినప్పటికీ పొత్తికడుపు చుట్టూ అంతర్గత కొవ్వు ఎక్కువగా ఉన్నవారిలో కూడా జీవక్రియ సంబంధిత సమస్యల ప్రమాదం ఉండవచ్చు.
1. MASLD అంటే ఏమిటి?
మద్యం కారణంగా కాకుండా, ప్రధానంగా శరీరంలోని జీవక్రియ సంబంధిత సమస్యలతో కాలేయంలో కొవ్వు పేరుకుపోయే పరిస్థితిని MASLD అంటారు. గతంలో దీనిని NAFLDగా పిలిచేవారు.
కొత్త పేరు ద్వారా ఈ సమస్య కేవలం మద్యం లేదా ఊబకాయంతో మాత్రమే సంబంధం కలిగి ఉండదని, శరీరంలోని మెటబాలిక్ ఆరోగ్యంతోనూ సంబంధం ఉందనే విషయాన్ని స్పష్టం చేస్తున్నారు.
2. సన్నగా కనిపించినా ప్రమాదం ఉండొచ్చు
ఫ్యాటీ లివర్ అంటే తప్పనిసరిగా బరువు ఎక్కువగా ఉండేవారికే వస్తుందని అనుకోవద్దు. కొంతమందిలో బయటకు పెద్దగా బరువు కనిపించకపోయినా పొత్తికడుపు ప్రాంతంలో విసరల్ ఫ్యాట్ ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.
ఈ అంతర్గత కొవ్వు జీవక్రియకు సంబంధించిన సమస్యలతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు. అందుకే శరీర బరువు మాత్రమే కాకుండా నడుము చుట్టుకొలత, రక్తంలో చక్కెర, కొలెస్ట్రాల్, ట్రైగ్లిజరైడ్లు వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
3. ఆహారపు అలవాట్లు కూడా కారణమే
శుద్ధి చేసిన పిండి పదార్థాలు, అధిక చక్కెర కలిగిన ఆహారాలు, చక్కెర పానీయాలు, తరచుగా తీసుకునే వేయించిన పదార్థాలు, ప్యాక్ చేసిన స్నాక్స్ వంటి ఆహారాలను అధికంగా తీసుకోవడం మొత్తం జీవక్రియ ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపవచ్చు.
శరీరానికి అవసరమైన దానికంటే ఎక్కువ శక్తిని నిరంతరం తీసుకుంటూ, శారీరక శ్రమ తక్కువగా ఉంటే కొవ్వు నిల్వలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. కాలేయంలో కూడా కొవ్వు పేరుకుపోయే పరిస్థితి ఏర్పడవచ్చు.
4. కదలిక తగ్గితే సమస్య పెరగొచ్చు
రోజంతా ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం, వ్యాయామం లేదా నడక లేకపోవడం, ఎక్కువ గంటలు పనిచేయడం, సరైన నిద్ర లేకపోవడం వంటి జీవనశైలి అంశాలు కూడా జీవక్రియ ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు.
అందుకే రోజువారీ జీవితంలో శారీరక చలనం పెంచుకోవడం, సమతుల ఆహారం తీసుకోవడం, తగిన నిద్రకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం ముఖ్యమైన అలవాట్లు.
5. ఫ్యాటీ లివర్ లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి?
MASLD ప్రారంభ దశలో చాలామందికి ఎలాంటి స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. ఒకవేళ లక్షణాలు ఉంటే సాధారణంగా:
తరచుగా అలసటగా అనిపించడం
నీరసంగా ఉండటం
అనారోగ్యంగా ఉన్న భావన
పొత్తికడుపు కుడివైపు పైభాగంలో నొప్పి లేదా అసౌకర్యం
వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
అందుకే లక్షణాలు లేవని కాలేయం పూర్తిగా ఆరోగ్యంగా ఉందని నిర్ధారించుకోలేం.
6. పరిస్థితి తీవ్రమైతే కనిపించే లక్షణాలు
కాలేయంలో వాపు, మచ్చలు ఏర్పడటం వంటి తీవ్రమైన దశలకు పరిస్థితి చేరినప్పుడు మరిన్ని లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. చర్మం దురద, కడుపు వాపు, కాళ్లలో వాపు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, చర్మంపై సాలెగూడు ఆకారంలో కనిపించే రక్తనాళాలు, కామెర్లు వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
ఇలాంటి లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించడం అవసరం.
7. ఎవరికి ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉండొచ్చు?
కింది పరిస్థితులు MASLD ప్రమాదంతో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు:
ఊబకాయం, ముఖ్యంగా పొత్తికడుపు చుట్టూ కొవ్వు
టైప్-2 మధుమేహం
అధిక కొలెస్ట్రాల్
అధిక ట్రైగ్లిజరైడ్లు
ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్
మెటబాలిక్ సిండ్రోమ్
PCOS
అబ్స్ట్రక్టివ్ స్లీప్ అప్నియా
హైపోథైరాయిడిజం
అయితే వీటిలో ఏదైనా ఒకటి ఉన్నంత మాత్రాన తప్పనిసరిగా ఫ్యాటీ లివర్ వస్తుందని అర్థం కాదు. వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితులను బట్టి ప్రమాదం మారుతుంది.
గమనిక:
ఫ్యాటీ లివర్కు కారణాలు వ్యక్తికి వ్యక్తికి మారవచ్చు. మద్యం సేవించకపోయినా కాలేయంలో కొవ్వు పేరుకుపోవచ్చు. పై లక్షణాలు కనిపించినా అవి ఫ్యాటీ లివర్కే ప్రత్యేకమని భావించకండి. అవసరమైతే వైద్యుడి సలహాతో పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. ఆహారం, వ్యాయామం లేదా జీవనశైలిలో పెద్ద మార్పులు చేసే ముందు మీ ఆరోగ్య పరిస్థితికి అనుగుణంగా నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.