పూరీ జగన్నాథుడిపై లక్ష్మీదేవి ఎందుకు అలిగింది..? రసగుల్లా సంప్రదాయం వెనుక ఆసక్తికర కథ ఇదే!

Neeladri Bije significance Telugu: పూరీలోని శ్రీ జగన్నాథ ఆలయంలో జరిగే ప్రపంచ ప్రఖ్యాత జగన్నాథ రథయాత్రకు ముగింపు పలికే అత్యంత పవిత్రమైన వేడుకే నీలాద్రి బిజే. ఈ సందర్భంగా జగన్నాథుడు, బలభద్రుడు, సుభద్రాదేవి, సుదర్శన చక్రం గుండిచా ఆలయానికి చేసిన వార్షిక యాత్రను ముగించుకుని తిరిగి శ్రీమందిరంలోని రత్నసింహాసనాన్ని అధిష్ఠిస్తారు. ఆషాఢ శుక్ల పక్ష త్రయోదశి నాడు ఈ వేడుకను అత్యంత వైభవంగా నిర్వహిస్తారు. 2026లో రథయాత్ర జూలై 16న ప్రారంభమై, జూలై 27న నీలాద్రి బిజేతో అధికారికంగా ముగుస్తుంది. ఈ వేడుకలో జరిగే ఆచారాలు భక్తిని మాత్రమే కాకుండా కుటుంబ బంధాలు, పరస్పర గౌరవం, క్షమాగుణం, సయోధ్య వంటి జీవిత విలువలను కూడా తెలియజేస్తాయి. ముఖ్యంగా జగన్నాథుడు–లక్ష్మీదేవి మధ్య జరిగే ప్రతీకాత్మక సంభాషణ, అనంతరం రసగుల్లా సమర్పించే సంప్రదాయం ఈ ఉత్సవానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.

నీలాద్రి బిజే అంటే ఏమిటి?

‘నీలాద్రి’ అంటే శ్రీ జగన్నాథ ఆలయం వెలసి ఉన్న పవిత్రమైన నీల పర్వతం. ‘బిజే’ అంటే ప్రవేశించడం లేదా తనకు చెందిన స్థానాన్ని తిరిగి అధిష్ఠించడం. ఈ రెండు పదాలు కలిసి, గుండిచా ఆలయ యాత్రను పూర్తి చేసిన అనంతరం జగన్నాథుడు తిరిగి శ్రీమందిరంలోకి ప్రవేశించి రత్నసింహాసనంపై కొలువుదీరే పవిత్ర ఘట్టాన్ని సూచిస్తాయి. దీనితో రథయాత్ర మహోత్సవం అధికారికంగా ముగిసినట్లు భావిస్తారు.

జగన్నాథుడు – లక్ష్మీదేవి – రసగుల్లా సంప్రదాయం వెనుక కథ

నీలాద్రి బిజేలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన ఘట్టం జగన్నాథుడు, లక్ష్మీదేవి మధ్య జరిగే ప్రతీకాత్మక అలక–సర్దుబాటు. సంప్రదాయం ప్రకారం, జగన్నాథుడు తన అన్న బలభద్రుడు, సోదరి సుభద్రతో కలిసి గుండిచా ఆలయానికి వెళ్లేటప్పుడు లక్ష్మీదేవిని వెంట తీసుకెళ్లడు. దీంతో అలిగిన లక్ష్మీదేవి, స్వామి తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఆలయ ద్వారాలను మూసివేసి ఆయనను లోపలికి అనుమతించదు. ఆ తర్వాత ఆలయ సేవకులు దైవ దంపతుల తరఫున ప్రతీకాత్మక సంభాషణను నిర్వహిస్తారు. చివరికి జగన్నాథుడు క్షమాపణకు చిహ్నంగా లక్ష్మీదేవికి రసగుల్లా సమర్పిస్తాడు. ఆ సమర్పణను స్వీకరించిన లక్ష్మీదేవి స్వామిని క్షమించి శ్రీమందిరంలోకి ప్రవేశించేందుకు అనుమతిస్తుంది.

ఈ విశిష్ట సంప్రదాయం కారణంగానే ఒడిశాలో నీలాద్రి బిజే రోజున “రసగుల్లా దివస్” (Rasgulla Dibasa)ను కూడా ఆనందంగా జరుపుకుంటారు.

నీలాద్రి బిజే సందర్భంగా జరిగే ప్రధాన ఆచారాలు

జగన్నాథుడు, బలభద్రుడు, సుభద్రాదేవిని వారి రథాల నుంచి లాంఛనప్రాయంగా దించి ఆలయంలోకి తీసుకువెళ్తారు.
‘గోటి పహండి’ అనే సంప్రదాయ ఊరేగింపులో దేవతామూర్తులు జయ–విజయ ద్వారం గుండా శ్రీమందిరంలోకి ప్రవేశిస్తారు.
వేద మంత్రోచ్ఛారణల మధ్య ఆలయ సేవకులు దేవతలను గర్భగుడికి తీసుకెళ్లి ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు.
జగన్నాథుడు, లక్ష్మీదేవి ప్రతీకాత్మక పునఃకలయికను భక్తుల సమక్షంలో నిర్వహిస్తారు.
రసగుల్లాతో పాటు ఇతర సాంప్రదాయ నైవేద్యాలను సమర్పిస్తారు.
ప్రత్యేక హారతి, భజనలు, వేదపారాయణం, భక్తి కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి.
అనంతరం దేవతలను తిరిగి రత్నసింహాసనంపై ప్రతిష్ఠించడంతో రథయాత్రకు అధికారిక ముగింపు లభిస్తుంది.

నీలాద్రి బిజే ప్రాముఖ్యత

నీలాద్రి బిజే కేవలం ఒక ఆలయ ఉత్సవం మాత్రమే కాదు. ఇది వినయం, క్షమాగుణం, ప్రేమ, పరస్పర గౌరవం, సయోధ్య వంటి శాశ్వతమైన విలువలకు ప్రతీక. జగన్నాథుడు తన తప్పును అంగీకరించి లక్ష్మీదేవికి రసగుల్లా సమర్పించడం, ఆమె ప్రేమతో క్షమించడం ద్వారా ప్రతి బంధంలో పరస్పర అవగాహన ఎంత ముఖ్యమో ఈ వేడుక సందేశాన్ని అందిస్తుంది. అందుకే ప్రతి ఏడాది లక్షలాది మంది భక్తులు నీలాద్రి బిజేను ప్రత్యక్షంగా వీక్షించి జగన్నాథుడి కృపను పొందాలని కోరుకుంటారు. రథయాత్ర ముగింపును సూచించే ఈ పవిత్ర వేడుక భక్తి, సంస్కృతి, కుటుంబ విలువల సమ్మేళనంగా ప్రత్యేక గుర్తింపును సొంతం చేసుకుంది.

(Disclaimer: నీలాద్రి బిజే సందర్భంగా జగన్నాథుడు లక్ష్మీదేవికి రసగుల్లా సమర్పించాడనే కథ ఆలయ సంప్రదాయాలు, స్థానిక పురాణ విశ్వాసాల ఆధారంగా ప్రచారంలో ఉంది. దీనిని చారిత్రక సంఘటనగా కాకుండా భక్తి సంప్రదాయంలో భాగంగా పరిగణిస్తారు. ఈ వేడుక వినయం, క్షమాగుణం, ప్రేమ, పరస్పర గౌరవం వంటి విలువలను చాటిచెప్పే ప్రతీకగా భావిస్తారు.)