Petrol, Diesel Prices: అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు తగ్గిన వెంటనే పెట్రోల్, డీజిల్ కూడా చౌకగా లభిస్తాయని సామాన్యుడు ఆశిస్తాడు. అయితే భారతదేశంలో ఇది ఎల్లప్పుడూ నిజం కాదు. ఎందుకంటే దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ చిల్లర ధర కేవలం ముడి చమురు ధరపై మాత్రమే ఆధారపడదు. పన్నులు, శుద్ధి ఖర్చులు, రవాణా ఖర్చులు, రూపాయి-డాలర్ మారకపు రేటు, ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీల (OMCలు) ధరల నిర్ణయ వ్యూహాలతో సహా ఎనిమిది ప్రధాన అంశాలు దీనిపై ప్రభావం చూపుతాయి. భారతదేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు మార్కెట్ ఆధారితమైనవని, ప్రభుత్వ రంగ ఆయిల్ మార్కెటింగ్ కంపెనీల ద్వారా నిర్ణయించనున్నట్లు ప్రభుత్వం పార్లమెంటులో స్పష్టం చేసింది. అవసరమైనప్పుడు, కేంద్ర ప్రభుత్వం పన్నుల విధానాన్ని సవరించడం ద్వారా వినియోగదారులకు ఉపశమనం కల్పిస్తుంది. దీని గురించి తెలుసుకుందాం.
పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలను నిర్ణయించే 8 ప్రధాన కారకాలు ఇవే:
- అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధర: పెట్రోల్, డీజిల్ తయారీకి ముడి చమురు ప్రధాన ముడిపదార్థం. దాని ధర పెరిగితే ఇంధన ధరలు పెరగవచ్చు. అదే తగ్గితే ధరలు తగ్గవచ్చు. అయితే, ఈ ప్రభావం భారతదేశంలో వెంటనే కనిపించదు.
- రూపాయి, డాలర్ మారకపు రేటు: భారతదేశం తన ముడి చమురు అవసరాలలో అధిక భాగాన్ని డాలర్లలో దిగుమతి చేసుకుంటుంది. డాలర్తో పోలిస్తే రూపాయి బలహీనపడితే, దిగుమతులు మరింత ఖరీదైనవిగా మారతాయి. అందువల్ల ముడి చమురు చౌకగా మారినప్పటికీ, ఇంధన ధరలలో ఉపశమనం పరిమితంగా ఉండవచ్చు.
- శుద్ధి ఖర్చు: ముడి చమురును రిఫైనరీలలో శుద్ధి చేసి పెట్రోల్, డీజిల్గా మారుస్తారు. ఈ ప్రక్రియకు అయ్యే ఖర్చు కూడా తుది ధరకు కలుస్తుంది.
- సరుకు రవాణా, రవాణా ఖర్చులు: రిఫైనరీల నుండి దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న డిపోలు, పెట్రోల్ పంపులకు ఇంధనాన్ని రవాణా చేసే ఖర్చు కూడా ధరలో ఒక భాగమే. ఇది దూరం, లాజిస్టిక్స్ను బట్టి మారవచ్చు.
- చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీల మార్జిన్లు: ఇండియన్ ఆయిల్, భారత్ పెట్రోలియం, హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం వంటి కంపెనీలు మార్కెట్ పరిస్థితులు, నిల్వల ఖర్చులు, అంతర్జాతీయ పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని ధరను నిర్ణయిస్తాయి.
- డీలర్ కమిషన్: పెట్రోల్ పంపు ఆపరేటర్లు అమ్మే ప్రతి లీటర్ పెట్రోల్, డీజిల్పై ఒక స్థిరమైన కమీషన్ను పొందుతారు. ఇది రిటైల్ ధరలో కూడా చేర్చి ఉంటుంది.
- కేంద్ర ప్రభుత్వ ఎక్సైజ్ సుంకం: కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోల్, డీజిల్పై ఎక్సైజ్ సుంకాన్ని విధిస్తుంది. ప్రభుత్వం ఈ పన్నును తగ్గించినప్పుడు, వినియోగదారులకు సాధారణంగా ఉపశమనం లభిస్తుంది.
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వ్యాట్, ఇతర పన్నులు: ప్రతి రాష్ట్రం దాని స్వంత వ్యాట్, ఇతర స్థానిక పన్నులను విధిస్తుంది. అందువల్లనే పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు రాష్ట్రానికి రాష్ట్రానికి మారుతూ ఉంటాయి.
ఎన్ని రకాల పన్నులు విధిస్తారు?
పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలకు పన్నులు అత్యధికంగా దోహదం చేస్తాయి. రెండు ప్రధాన రకాల పన్నులు వినియోగదారులను ప్రభావితం చేస్తాయి.
- కేంద్ర ప్రభుత్వ ఎక్సైజ్ సుంకం
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వ్యాట్ (విలువ ఆధారిత పన్ను)
అదనంగా పెట్రోలియం రంగం ముడి చమురు సెస్, కస్టమ్స్ సుంకాలు, ఐజీఎస్టీ, సీజీఎస్టీ, రాయల్టీలు, ఇతర రుసుముల రూపంలో ప్రభుత్వానికి గణనీయమైన ఆదాయాన్ని సమకూరుస్తుంది. పార్లమెంటులో సమర్పించిన గణాంకాల ప్రకారం, 2025-26 (తాత్కాలిక) సంవత్సరంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం పెట్రోలియం రంగం నుండి మొత్తం రూ.4.75 లక్షల కోట్లకు పైగా ఆదాయాన్ని పొందింది.
ఇది కూడా చదవండి: Indian Railways: PNR అంటే ఏమిటి? రైలు టికెట్పై ఉండే ఆ 10 అంకెల నంబర్ వెనుక ఉన్న అసలు రహస్యం మీకు తెలుసా?
ఇది కూడా చదవండి: Lemon Tree: నిమ్మ చెట్టుకు కాయలు కాయడం లేదా? అయితే ఈ పొరపాట్లు చేస్తున్నట్లే!
మరిన్ని బిజినెస్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి
