గులాబీ, పూలలో రాణిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. వివాహాది శుభకార్యాల నుంచి సాధారణ దైనందిన జీవితం వరకు దీనికి మార్కెట్లో ఎనలేని డిమాండ్ ఉంది. ఈ అపారమైన గిరాకీని అందిపుచ్చుకొని గుంటూరు జిల్లా, తాడేపల్లి మండలం, ఉండవల్లి గ్రామానికి చెందిన రైతు గాదె వెంకటరెడ్డి 20 ఏళ్లుగా గులాబీ సాగులో గణనీయమైన విజయాన్ని సాధిస్తున్నారు. తన అనుభవాల ద్వారా గులాబీ సాగులో మెలకువలను, లాభాల రహస్యాలను ఆయన వెల్లడించారు.
రకాలు, వాటి ప్రత్యేకతలు:
వెంకటరెడ్డి గతంలో నాటు గులాబీని సాగు చేసేవారు. ఈ రకం రోజువారీ వినియోగానికి మంచిది, కానీ ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉండదు. దిగుబడి రోజుకు సుమారు 10 కిలోలు ఉంటుంది. అయితే, ఆధునిక పోకడలకు అనుగుణంగా ఆయన ఇప్పుడు అధిక నిల్వ గుణం, ఎక్కువ దిగుబడినిచ్చే సెంట్ గులాబీ రకాలను సాగు చేస్తున్నారు. సెంట్ గులాబీ పూలు రెండు రోజుల వరకు తాజాగా ఉంటాయి, ఫ్రిజ్లో పెడితే మరింత ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంటాయి. దీనికి మార్కెట్లో మంచి ధర లభిస్తుంది. సెంట్ గులాబీ దిగుబడి ప్రారంభంలో 25-30 కిలోల వరకు వచ్చి, ఆ తర్వాత తగ్గుతుంది. నాటు గులాబీకి ఏటా కత్తిరింపులు అవసరం కాగా, సెంట్ గులాబీకి ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి కత్తిరింపులు చేస్తే సరిపోతుంది.
సాగు పద్ధతులు, యాజమాన్యం:
గులాబీ సాగులో నాణ్యమైన నేలలు, నీటి వసతి కీలకమని వెంకటరెడ్డి తెలిపారు. ఉండవల్లి ప్రాంతంలో సారవంతమైన నల్లరేగడి నేలలు, 30-40 అడుగుల లోతులోనే లభించే భూగర్భ జలాలు సాగుకు అనుకూలంగా ఉన్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. సాధారణంగా జూన్-జులై నెలల్లో నాటుకోవచ్చు, అయితే సెప్టెంబర్, అక్టోబర్ నెలలు అత్యంత అనుకూలమని సూచించారు. ఒక ఎకరానికి 2000 మొక్కలు నాటవచ్చు. మొక్కల మధ్య 1.25 అడుగులు, వరుసల మధ్య 9 అడుగుల దూరం పాటించాలి. సెంట్ గులాబీ మొక్క ధర సుమారు రూ.33. గులాబీ నాటిన మూడో నెల నుంచి పూతకు వస్తుంది, కానీ ఆర్థికంగా మంచి ఫలితాలు పొందడానికి 10-12 నెలలు పడుతుంది. మొదటి సంవత్సరం పెట్టుబడి ఖర్చులు తిరిగి వస్తాయి, రెండో సంవత్సరం నుండి గణనీయమైన లాభాలు వస్తాయి. మొక్కల వయసు పెరిగే కొద్దీ కొమ్మల సంఖ్య పెరిగి, దిగుబడి పెరుగుతుంది.
కత్తిరింపులు, ఎరువుల నిర్వహణ:
గులాబీలు కొత్త కొమ్మలపైన పూస్తాయి కాబట్టి, సకాలంలో కత్తిరింపులు చేయడం అత్యవసరం. మే, జూన్ మాసాల్లో కొమ్మల కత్తిరింపు ద్వారా మొక్కల పెరుగుదలను నియంత్రించాలి. తెగులు సోకిన లేదా బలహీనంగా ఉన్న కొమ్మలను ఏటవాలుగా కత్తిరించి, వాటిపై బోర్డో పేస్ట్ను పూయడం ద్వారా శిలీంద్రపు తెగుళ్ల నుండి రక్షించవచ్చు. కత్తిరింపుల తర్వాత, ప్రతి మొక్కకు 8 కిలోల పశువుల ఎరువు, 5 కిలోల వేపపిండి వేసి నీటి తడిని అందించాలి. ప్రతి నెలా 20-20, 10-26, 14-35, డీఏపీ వంటి కాంప్లెక్స్ ఎరువులను సిఫార్సు మేరకు అందించడం ద్వారా మంచి దిగుబడిని పొందవచ్చని వెంకటరెడ్డి వివరించారు. రసం పీల్చే పురుగుల నివారణకు వేపపిండి, ఆముదం పిండిని మొదట్లోనే వాడాలి. అదనంగా, 0-52-34, 13-0-45 వంటి ద్రావణాలను పైపాటుగా పిచికారీ చేయడం వల్ల మొక్కలకు బలాన్ని చేకూరుతుంది.
మార్కెటింగ్, ఆదాయం:
గులాబీ సాగులో మార్కెటింగ్ వ్యూహం చాలా కీలకం. పూలను అర్ధరాత్రి 2 గంటల నుంచి ఉదయం 5:30 గంటల లోపు కోసి, వెంటనే విజయవాడ మార్కెట్కు తరలించాలి. సమయానికి మార్కెట్కు చేర్చకపోతే ధర తగ్గిపోతుంది, కొనేవారు కూడా తక్కువగా ఉంటారు. ఖమ్మం, చీరాల, వైజాగ్ వంటి దూర ప్రాంతాలకు వెళ్లే వ్యాపారులకు కూడా సకాలంలో పూలు అందాలంటే ఈ సమయపాలన తప్పనిసరని వెంకటరెడ్డి నొక్కి చెప్పారు. వెంకటరెడ్డి 1.5 ఎకరాల్లో గులాబీ సాగు చేస్తూ, రోజుకు సగటున 30 కిలోల దిగుబడిని పొందుతున్నారు. నెలకు సుమారు ఒక టన్ను పూలు వస్తాయి. సగటున రూ.100 కిలోకు ధర లభిస్తే, నెలకు రూ.1 లక్ష వరకు స్థూల ఆదాయం వస్తుంది. కూలీల ఖర్చులు (నెలకు రూ.15,000-రూ.17,000), ఎరువులు, మందుల ఖర్చులు పోను, నెలకు రూ.25,000-రూ.30,000 నికర లాభం వస్తుందని, సంవత్సరానికి సుమారు రూ.2 లక్షల వరకు మిగులుతుందని ఆయన తెలిపారు. మొదటి సంవత్సరం పెట్టుబడి తిరిగి వస్తే, రెండో సంవత్సరం నుండి లాభాలు పెరుగుతాయని వెంకటరెడ్డి స్పష్టం చేశారు. రాత్రింబవళ్లు కష్టపడితేనే గులాబీ సాగులో మంచి ఫలితాలు సాధించవచ్చని ఆయన రైతులకు పిలుపునిచ్చారు.