రాత్రిపూట బరువైన దుప్పటి కప్పుకుంటే.. నిజంగా నిద్ర నాణ్యత మెరుగుపడుతుందా?

రాత్రిపూట నిద్రపోయే సమయంలో శరీరంపై బరువుగా ఉండే దుప్పటిని కప్పుకోవడం వల్ల హాయిగా, ప్రశాంతంగా నిద్రపడుతుందని కొంతమంది చెబుతుంటారు. ప్రస్తుతం వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్స్ (Weighted Blankets)కు ఆదరణ పెరుగుతోంది. గాజు పూసలు, ఇతర బరువైన పదార్థాలను ఉపయోగించి తయారు చేసే ఈ దుప్పట్లు శరీరంపై సున్నితమైన ఒత్తిడిని కలిగిస్తాయి. దీంతో శరీరాన్ని ఎవరో కౌగిలించుకున్నట్లు లేదా తేలికగా మసాజ్ చేసినట్లు అనిపించవచ్చు. అయితే వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్ వల్ల నిజంగానే నిద్ర నాణ్యత మెరుగుపడుతుందా? నిద్ర సమస్యలు ఉన్నవారికి ఇది ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతుంది? దీనిపై జరిగిన కొన్ని పరిశోధనలు ఆసక్తికరమైన విషయాలను వెల్లడించాయి.

మెలటోనిన్ స్థాయులు పెరుగుతాయా?

2023లో స్వీడన్‌లోని ఒక స్లీప్ ల్యాబొరేటరీలో నిర్వహించిన చిన్న అధ్యయనంలో 26 మంది ఆరోగ్యవంతమైన యువకులను పరిశీలించారు. వారికి ఒక రాత్రి సాధారణ దుప్పటి, మరో రాత్రి వారి శరీర బరువులో సుమారు 12 శాతం బరువున్న వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్‌ను ఉపయోగించమని సూచించారు. వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్ ఉపయోగించినప్పుడు మెలటోనిన్ స్థాయులు సగటున 32 శాతం ఎక్కువగా పెరిగినట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. మెలటోనిన్‌ను సాధారణంగా నిద్ర-మేల్కొనే చక్రాన్ని నియంత్రించడంలో సహాయపడే హార్మోన్‌గా పరిగణిస్తారు. అయితే దీని అర్థం వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్ ఉపయోగిస్తే తప్పనిసరిగా ఎక్కువసేపు నిద్రపోతారని కాదు. ఈ అధ్యయనం చిన్నదిగా ఉండటంతో పాటు ఒక్కో వ్యక్తిని పరిమిత కాలం మాత్రమే పరిశీలించారు. కాబట్టి దీర్ఘకాలం ఉపయోగించినప్పుడు ఇదే ప్రభావం కొనసాగుతుందా అనేది ఇంకా స్పష్టంగా తెలియదు.

నిద్రలేమితో బాధపడేవారికి ప్రయోజనం ఉంటుందా?

2024లో ప్రచురితమైన మరో అధ్యయనంలో నిద్రలేమితో బాధపడుతున్న 95 మంది పెద్దలను ఒక నెలపాటు పరిశీలించారు. ఇందులో కొంతమందికి 5.5 కిలోల బరువున్న వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్‌ను, మరికొందరికి 3.5 కిలోల బరువున్న దుప్పటిని ఉపయోగించమని సూచించారు. బరువైన దుప్పటిని ఉపయోగించిన వారిలో రాత్రిపూట మేల్కొనే సందర్భాలు కొద్దిగా తగ్గినట్లు గుర్తించారు. అధ్యయనం ముగిసే సమయానికి రెండు గ్రూపుల్లోనూ నిద్ర సమస్యల్లో మెరుగుదల కనిపించింది. అయితే ఎక్కువ బరువున్న దుప్పటిని ఉపయోగించినవారు తమ నిద్రలో మరింత మెరుగుదల ఉన్నట్లు నివేదించారు. అదే సమయంలో అలసట, ఆందోళన, ఒత్తిడి, నొప్పి వంటి అంశాల్లో కూడా కొంత మెరుగుదల ఉన్నట్లు అధ్యయనంలో పాల్గొన్నవారు తెలిపారు.

వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్ ప్రభావం ప్రతి ఒక్కరిలో ఒకేలా ఉంటుందని చెప్పడానికి ప్రస్తుతం తగిన ఆధారాలు లేవు. ఆటిజం ఉన్న పిల్లలపై నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనంలో వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్ ఉపయోగించడం వల్ల వారు త్వరగా నిద్రపోవడం, రాత్రిపూట తక్కువసార్లు మేల్కొనడం, ఎక్కువసేపు నిద్రపోవడం వంటి అంశాల్లో గణనీయమైన మెరుగుదల కనిపించలేదు. అయితే పిల్లలు, వారి తల్లిదండ్రులు వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్‌ను ఇష్టపడినట్లు పరిశోధకులు గుర్తించారు. అలాగే దీర్ఘకాలిక నొప్పితో బాధపడుతున్న పెద్దలపై నిర్వహించిన మరో అధ్యయనంలో వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్ ఉపయోగించడం వల్ల నొప్పి తీవ్రతలో స్పష్టమైన తగ్గుదల కనిపించలేదు.

వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్ కొనాలంటే ఏం చూడాలి?

వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్‌ను ఉపయోగించాలని భావిస్తే కేవలం దాని బరువును మాత్రమే కాకుండా సౌకర్యం, పరిమాణం, నాణ్యత, శరీరానికి సరిపోయే బరువు వంటి అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా పిల్లలు లేదా ఆరోగ్యపరమైన సమస్యలు ఉన్నవారు ఉపయోగించే ముందు వైద్య నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది. దుప్పటి వల్ల శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, అధిక వేడి లేదా అసౌకర్యం కలిగితే దాన్ని ఉపయోగించడం ఆపాలి.

మరి వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్ నిజంగా పనిచేస్తుందా?

ఇప్పటివరకు జరిగిన పరిశోధనలు చూస్తే వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్ కొంతమందికి ప్రశాంతత, సౌకర్యం, నిద్ర నాణ్యత విషయంలో సహాయపడే అవకాశం ఉంది. అయితే ఇది నిద్రలేమికి ఖచ్చితమైన చికిత్స అని చెప్పడానికి ప్రస్తుతం తగినంత శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. కొంతమందికి శరీరంపై ఉండే సున్నితమైన ఒత్తిడి విశ్రాంతి అనుభూతిని కలిగించవచ్చు. మరికొందరికి మాత్రం అదే బరువు అసౌకర్యంగా అనిపించవచ్చు. అందువల్ల వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్‌ను ఉపయోగించాలనుకునేవారు తమకు సౌకర్యంగా ఉండే బరువు, పరిమాణాన్ని ఎంచుకోవడం ముఖ్యం. వెయిటెడ్ బ్లాంకెట్‌ను మంచి నిద్రకు సహాయపడే ఒక సాధనంగా పరిగణించవచ్చు. కానీ నిద్ర సమస్యలకు ఇది ఒక్కటే పరిష్కారం కాదు. నిద్రలేమి తరచుగా కొనసాగితే దాని కారణాన్ని గుర్తించి వైద్య నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.