వ్యవసాయం అంటే కేవలం పంటలు పండించడం మాత్రమే కాదు, సరైన ప్రణాళిక, ఆధునిక పద్ధతులను అనుసరిస్తే లాభాల పంట పండించవచ్చని నిరూపించారు ఎన్టీఆర్ జిల్లా, నందిగామ మండలం, రామిరెడ్డిపల్లి గ్రామానికి చెందిన మహిళా రైతు రాణి. ఒక పంట ముగియగానే మరో పంట చేతికి వచ్చేలా బోడ కాకర సాగును రెండు దశల్లో చేపట్టి, నిరంతరాయంగా ఆదాయాన్ని పొందుతూ ఆమె అనేక మంది రైతులకు ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నారు. సాధారణంగా రైతులు ఒకేసారి మొత్తం పొలంలో పంట వేసి, అది పూర్తయ్యే వరకు వేచి చూస్తుంటారు. కానీ రాణి ఈ సంప్రదాయ విధానానికి భిన్నంగా ఆలోచించారు. ఆమె తన ఒక ఎకరం విస్తీర్ణంలో ఉన్న శాశ్వత పందిర్లపై బోడ కాకరను రెండు విడతలుగా సాగు చేస్తున్నారు.
మొదట, మే నెలలో అర ఎకరంలో బోడ కాకర విత్తనాలను నాటారు. ఆ పంట ఎదుగుదలలో ఉండగానే సరిగ్గా రెండు నెలల తర్వాత, జూలైలో మిగిలిన అర ఎకరంలో విత్తనాలు వేశారు. ఈ వినూత్న ప్రణాళిక వల్ల మొదటి అర ఎకరంలోని పంట దిగుబడులు పూర్తయ్యే సమయానికి, రెండో అర ఎకరంలోని పంట దిగుబడులు ప్రారంభమవుతాయి. తద్వారా ఏడాది పొడవునా మార్కెట్కు నిరంతరం బోడ కాకరను సరఫరా చేస్తూ మంచి ధరను పొందగలుగుతున్నారు. ఆదాయ గణాంకాల విషయానికి వస్తే, రాణి అర ఎకరంలో సాగు చేసిన బోడ కాకర తోట నుంచి ఇప్పటికే 1200 కిలోల దిగుబడిని సాధించారు. ఇంకా మరో 1000 కిలోల వరకు దిగుబడి వచ్చే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు. మొత్తం 2200 కిలోల దిగుబడిని లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు. మార్కెట్లో బోడ కాకరకు సగటున కిలో వంద రూపాయల ధర లభించినా, మొత్తం రూ. 2,20,000 ఆదాయం లభిస్తుంది. పెట్టుబడి ఖర్చులు పోను, ఆమె సుమారు రూ. 1,50,000 వరకు నికర ఆదాయాన్ని పొందుతున్నారు. ఇది ఇతర రైతులకు ఎంతో స్ఫూర్తినిచ్చే అంశం. రాణి తన వ్యవసాయ పద్ధతులలో అనేక ఆధునిక మరియు పర్యావరణ అనుకూల విధానాలను అనుసరిస్తున్నారు. బోడ కాకర సాగు కోసం శాశ్వత పందిర్లను నిర్మించుకున్నారు. ఈ పందిర్ల నిర్మాణం కోసం ఎకరానికి మూడు నుంచి నాలుగు లక్షల రూపాయల ఖర్చు కాగా, హార్టికల్చర్ శాఖ ద్వారా లక్ష రూపాయల ప్రభుత్వ రాయితీని అందుకున్నారు. ఈ పందిర్లను అడ్డంగా 12 అడుగులు, నిలువుగా 10 అడుగుల కొలతలతో ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. పంటకు బిందు సేద్యం (డ్రిప్ ఇరిగేషన్) ద్వారా నీటిని అందిస్తున్నారు, ఇది నీటి వనరులను సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. పంట సంరక్షణలో భాగంగా, రాణి సేంద్రియ వ్యవసాయ పద్ధతులను అవలంబిస్తున్నారు. పచ్చ పురుగు వంటి తెగుళ్ల నివారణకు రసాయనాలను కాకుండా గోమూత్రం, పుల్లటి మజ్జిగ వంటి సేంద్రియ ద్రావణాలను పిచికారీ చేస్తారు. ఈ పద్ధతి వల్ల దిగుబడి నాణ్యత మెరుగుపడటమే కాకుండా, ప్రజలు సేంద్రియ ఉత్పత్తులను ఎక్కువగా కోరుకుంటున్న నేపథ్యంలో వాటికి మంచి ధర కూడా లభిస్తుంది.
బోడ కాకరలో ఫైబర్, విటమిన్ సి పుష్కలంగా ఉండటం వల్ల జీర్ణక్రియకు, బరువు తగ్గడానికి కూడా ఇది సహాయపడుతుందని రాణి తెలిపారు. విత్తనాల విషయానికి వస్తే, రాణి మొదట్లో తన మామయ్య గారి వద్ద నుంచి విత్తనాలను తీసుకున్నారు. అయితే ఇప్పుడు సొంత పొలంలో పండించిన కాయల నుండే విత్తనాలను సేకరించి వాడుకుంటున్నారు. అంతేకాకుండా, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలోని ఇతర రైతులకు కూడా బోడ కాకర విత్తనాలను, మొక్కలను అందిస్తున్నారు. విత్తనాలు లేదా మొక్కలు అవసరమైన రైతులకు సాగు విధానంపై పూర్తి వివరాలను అందించడానికి వారు సిద్ధంగా ఉన్నారు. బోడ కాకర పంట కాలం మూడు నెలలు అయినప్పటికీ, రాణి లాంటి ప్రణాళికాబద్ధమైన సాగుతో ఏడాది పొడవునా దిగుబడి తీసుకోవచ్చు. మొక్కల మధ్య అడుగున్నర దూరం ఉండేలా చూసుకోవాలి. ఇది దేశవాళీ విత్తనం, ఇందులో మగ మరియు ఆడ మొక్కలు ఉంటాయి. పది ఆడ మొక్కలకు ఒక మగ మొక్క ఉండేలా చూసుకుంటే సరిపోతుంది. మగ పూలు ముందుగా వచ్చి, రెండు మూడు రోజుల తర్వాత ఆడ పూలు వస్తాయని ఆమె వివరించారు.
బోడ కాకర తర్వాత అదే పందిర్లపై సొర, బీర, కాకర, పొట్ల వంటి ఇతర కూరగాయలను కూడా సాగు చేయవచ్చని, పందిరి కింద ఖాళీ ప్రదేశంలో టమాట వంటి పంటలను అంతరపంటగా వేయవచ్చని రాణి సూచిస్తున్నారు. రైతు రాణి బోడ కాకర సాగులో అనుసరించిన ప్రణాళిక, సమయపాలన, ఆధునిక పద్ధతులు లాభదాయక వ్యవసాయానికి ఒక చక్కని ఉదాహరణగా నిలుస్తున్నాయి. వ్యవసాయంలో మారుతున్న పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఎప్పుడు పండించాలి, ఎలా పండించాలి, ఎప్పుడు మార్కెట్కు తీసుకెళ్లాలి అనే అంశాలు రైతు విజయానికి అత్యంత కీలకం అని ఆమె నిరూపించారు.