Chaturmas significance: ఈ రోజు (శనివారం, జులై 25) ఆషాఢ మాస శుక్ల పక్ష తొలి ఏకాదశి (దేవశయని ఏకాదశి) సందర్భంగా భక్తులు శ్రీమహావిష్ణువును భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధిస్తూ ఉపవాస దీక్షలు ఆచరిస్తున్నారు. ఈ పవిత్ర తిథితోనే ‘చాతుర్మాస్యం’ ప్రారంభమవుతుంది. పురాణాల ప్రకారం, ఈ రోజు నుంచి శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రలోకి ప్రవేశించి నాలుగు నెలల పాటు విశ్రాంతి తీసుకుంటారని విశ్వాసం. ఈ కాలాన్ని దేవతల విశ్రాంతి కాలంగా కూడా పరిగణిస్తారు. ఈ సంప్రదాయం ప్రకారం, శ్రీమహావిష్ణువు పాతాళలోకంలో మహాబలి చక్రవర్తి వద్ద నివసిస్తూ యోగనిద్రలో ఉంటారని చెబుతారు. అనంతరం కార్తీక మాస శుక్ల పక్షంలోని ప్రబోధిని (దేవోత్థాన) ఏకాదశి రోజున మేల్కొంటారని నమ్మకం. అప్పటితో చాతుర్మాస్యం ముగిసి, తిరిగి శుభకార్యాలు ప్రారంభమవుతాయి. చాతుర్మాస్యం ప్రారంభమైనందున, సంప్రదాయంగా వచ్చే నాలుగు నెలల పాటు కొన్ని శుభకార్యాలను వాయిదా వేయాలని శాస్త్రాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే ఈ కాలంలో పూజలు, జపం, పారాయణం, ధ్యానం, తపస్సు, దానధర్మాలు చేయడంపై ఎలాంటి నిషేధం లేదు. పైగా, ఈ సమయంలో చేసే ఆధ్యాత్మిక సాధనలకు మరింత పుణ్యఫలం లభిస్తుందని విశ్వాసం.
చాతుర్మాసంలో చేయకూడదని చెప్పిన శుభకార్యాలు
1. వివాహాలు
చాతుర్మాసంలో వివాహాలు నిర్వహించకూడదని శాస్త్రాలు సూచిస్తాయి. వివాహం వంటి మంగళకార్యాలకు దేవతల అనుగ్రహం అవసరమని, దేవతలు యోగనిద్రలో ఉన్న ఈ కాలంలో వివాహాలు చేయడం శుభప్రదంగా పరిగణించరని విశ్వాసం.
2. గృహప్రవేశం
కొత్త ఇంటిలో గృహప్రవేశం చేయడం కూడా ఈ కాలంలో నివారించాలని సంప్రదాయం చెబుతుంది. అందువల్ల చాతుర్మాసం ముగిసిన తర్వాత గృహప్రవేశం చేయడం ఉత్తమంగా భావిస్తారు.
ఇవి కూడా చదవండి
3. ముండన సంస్కారం
చిన్నారులకు తలనీలాలు తీయడం లేదా ముండన సంస్కారం నిర్వహించడం కూడా ఈ నాలుగు నెలల్లో సాధారణంగా చేయరు. ఈ కాలం భక్తి, ధ్యానం, ఆధ్యాత్మిక సాధనకు కేటాయించబడిందని భావిస్తారు.
4. ఉపనయన కర్మ
ఉపనయనం వంటి వైదిక సంస్కారాలను కూడా చాతుర్మాసంలో నిర్వహించకూడదని అనేక సంప్రదాయాలు సూచిస్తున్నాయి.
5. ఇతర శుభకార్యాలు
నామకరణం, నిశ్చితార్థం, భూమిపూజ, కొత్త ఇంటి నిర్మాణ ప్రారంభం, ఇతర పెద్ద మంగళకార్యాలు వంటి కార్యక్రమాలను కూడా చాలామంది ఈ కాలంలో వాయిదా వేస్తారు.
ఈ సమయంలో ఏమి చేయాలి?
చాతుర్మాస్యం ఆధ్యాత్మిక సాధనకు అత్యంత పవిత్రమైన కాలంగా భావించబడుతుంది. ఈ నాలుగు నెలల్లో శ్రీమహావిష్ణువు ఆరాధన, విష్ణు సహస్రనామ పారాయణం, గీతా పారాయణం, తులసి పూజ, దానధర్మాలు, ఉపవాసాలు, ధ్యానం వంటి సత్కార్యాలు చేయడం ద్వారా విశేష పుణ్యఫలాలు లభిస్తాయని ధార్మిక విశ్వాసం.
(Disclaimer: చాతుర్మాసంలో శుభకార్యాల నిర్వహణ విషయంలో ప్రాంతీయ ఆచారాలు, కుటుంబ సంప్రదాయాలు, పంచాంగ భేదాలు ఉండవచ్చు. కాబట్టి ఏదైనా ముఖ్యమైన శుభకార్యాన్ని నిర్ణయించే ముందు మీ కుటుంబ పండితులు లేదా పురోహితుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.)
