కడప జిల్లాలోని బద్వేల్ ఏఎస్ఆర్ ఫామ్స్ యజమానురాలు లక్ష్మీ రాజ్యం.. తన అపారమైన అనుభవంతో పాడి వ్యవసాయంలో విజయం సాధించిన తీరు అనేక మందికి స్ఫూర్తినిస్తుంది. ఈ రంగంలో అడుగుపెట్టాలనుకునే వారికి, ఇప్పటికే కష్టాల్లో ఉన్నవారికి ఆమె అందించిన విలువైన సలహాలు, సూచనలు ఈ వ్యాసంలో అందిస్తున్నాం. పాడిని ఒక సంప్రదాయ పరిశ్రమగా, జీవిత మార్గంగా చూడాలని లక్ష్మీ చెబుతున్నారు.
సరైన పెట్టుబడి, సహనం ఆవశ్యకత
పాడి వ్యవసాయంలో ఎక్కువ మంది నష్టపోవడానికి ప్రధాన కారణం తొందరపాటు, అవగాహన లేకుండా భారీ మొత్తంలో పెట్టుబడి పెట్టడమేనని లక్ష్మీ వివరించారు. ముఖ్యంగా లక్షలు, కోట్లు అప్పులు చేసి, ఎక్కువ సంఖ్యలో పశువులను కొనుగోలు చేయడం ప్రమాదకరమని ఆమె హెచ్చరించారు. అప్పుల ఒత్తిడిలో, నష్టాలు వచ్చినప్పుడు పశువులను తక్కువ ధరకు అమ్మివేసే పరిస్థితి వస్తుందని, ఇది మరింత నష్టాలకు దారి తీస్తుందని ఆమె స్పష్టం చేశారు. సొంత నిధులతో లేదా ఒకటి రెండు బర్రెలకు పరిమితమైన బ్యాంకు రుణాలతో ప్రారంభించడం శ్రేయస్కరమని ఆమె సలహా ఇచ్చారు. పాడి వ్యవసాయం తక్షణ లాభాలను ఆశించే వ్యాపారం కాదని, కనీసం మూడేళ్ల కాలం ఓపికగా వేచి చూడాల్సి ఉంటుందని చెప్పారు. ఈ వ్యవధిలో పశువులకు సరైన పోషణ, సంరక్షణ అందిస్తే, ఆ తర్వాత రాబడి ఊహించిన దానికంటే ఎక్కువగా ఉంటుందని ఆమె అనుభవం చెబుతోంది.
పశువుల ఆరోగ్యం, సంతానోత్పత్తి
పశువుల ఆరోగ్యం, సంతానోత్పత్తిపై లక్ష్మీ ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహిస్తారు. వేసవిలో పశువులకు వేడి నుంచి ఉపశమనం కల్పించడానికి ఫాగర్లు, నీటి కుంటలు అవశ్యకమని, ఇది వాటి పాలను పెంచుతుందని ఆమె చెప్పారు. పశువులకు స్వేద గ్రంథులు లేనందున, చల్లని వాతావరణం వాటికి చాలా కీలకమని ఆమె వివరించారు. డి-వార్మింగ్ క్రమం తప్పకుండా చేయడం, మినరల్ మిక్చర్ (ఖనిజ లవణ మిశ్రమం) అందించడం వల్ల పశువులు చూడి కట్టడంలో మంచి ఫలితాలు వస్తాయని ఆమె వెల్లడించారు. దూడల విషయానికి వస్తే, జొన్న వంటి పాల కంకి గింజలను, మొలకెత్తిన సజ్జలు, జొన్నలు, ఉలవలు, పెసలు, శనగలు వంటి వాటిని ఆహారంలో చేర్చడం ద్వారా అవి తొందరగా ఎదకొచ్చి చూడి కడతాయని లక్ష్మీ సూచించారు. గర్భసంచి సమస్యలు ఉన్న పశువులకు మైలు తుత్తం (కాపర్ సల్ఫేట్)ను ఆహారంలో కలిపి పది రోజుల పాటు అందిస్తే మంచి ఫలితాలు వస్తాయని ఆమె తెలిపారు.
నిర్వహణ, శ్రామికుల నిర్వహణ
వారి ఫామ్లో గడ్డి పెంచడానికి నీటి వసతి తక్కువ. అందుకే ఆమె బయటి తోటల నుంచి గడ్డిని తెచ్చుకుంటారు. కొండ ప్రాంతంలో ఫామ్ను ఏర్పాటు చేసుకోవడం వల్ల వర్షాలు పడినా, భూమి బురదగా మారకుండా పశువులకు, కార్మికులకు సౌకర్యంగా ఉంటుందని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు. లీజు భూమిలో పాడి ఫామ్ ఏర్పాటు చేసినప్పటికీ, తక్కువ లీజు రేటు వల్ల అది లాభదాయకంగా ఉంటుందని ఆమె పేర్కొన్నారు. కార్మికుల నిర్వహణలో లక్ష్మీ ప్రత్యేక శైలిని అవలంబిస్తారు. బీహార్ నుంచి వచ్చిన కార్మికులను నమ్మకంతో చూసుకోవాలని, వారిని అతిగా పర్యవేక్షించకుండా స్వాతంత్ర్యం ఇవ్వాలని ఆమె నమ్ముతారు. వారి పనిని గమనిస్తూ, నమ్మకస్తులైన వారిని కొనసాగించడం ద్వారా మంచి ఫలితాలు పొందవచ్చని ఆమె అనుభవం ద్వారా తెలుసుకున్నారు. తన వద్ద పాలు లీటరుకు 70 రూపాయలకు అమ్ముడవుతాయని, మిగిలిన పాలను డైరీ కేంద్రాలకు 60 రూపాయలకు విక్రయిస్తానని ఆమె తెలిపారు. పాడి వ్యవసాయం సరైన ప్రణాళిక, సహనం, నిబద్ధతతో చేస్తే విజయతీరాలకు చేరుస్తుందని లక్ష్మీ రాజ్యం విజయగాథ నిరూపిస్తుంది.
