భారతదేశంలో ఆధార్ కార్డు అత్యంత ముఖ్యమైన గుర్తింపు పత్రాల్లో ఒకటిగా మారింది. బ్యాంకింగ్, ప్రభుత్వ పథకాలు, విద్య, స్కాలర్షిప్లు, వివిధ సేవలను పొందేందుకు ఆధార్ అవసరం అవుతోంది. పెద్దలకు మాత్రమే కాకుండా పిల్లలకు కూడా ఆధార్ అందుబాటులో ఉంది. అయితే ఐదేళ్లలోపు పిల్లలకు జారీ చేసే బాల ఆధార్ (Blue Aadhaar), పెద్దలకు జారీ చేసే సాధారణ ఆధార్ కార్డుతో కొన్ని కీలకమైన తేడాలను కలిగి ఉంటుంది.
బాల ఆధార్ అంటే ఏమిటి?
యూనిక్ ఐడెంటిఫికేషన్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (UIDAI) ఐదేళ్లలోపు పిల్లల కోసం బాల ఆధార్ను జారీ చేస్తుంది. ఇది నీలం రంగులో ఉండటంతో సాధారణ ఆధార్ కార్డుతో సులభంగా గుర్తించవచ్చు. పిల్లలకు కూడా 12 అంకెల ప్రత్యేక ఆధార్ నంబర్ కేటాయిస్తారు. అయితే ఐదేళ్లలోపు పిల్లల బయోమెట్రిక్ వివరాలను సాధారణంగా నమోదు చేయరు. ఈ వయసులో పిల్లల వేలిముద్రలు, కనుపాప నమూనాలు పూర్తిగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దశలో ఉంటాయి. అందుకే బాల ఆధార్లో ప్రధానంగా పిల్లల ఫొటో, పేరు, పుట్టిన తేదీ, చిరునామా వంటి జనాభా వివరాలతో పాటు తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరి ఆధార్ వివరాలను అనుసంధానిస్తారు.
సాధారణ ఆధార్తో ప్రధాన తేడా ఇదే!
ఐదేళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న వ్యక్తుల ఆధార్ నమోదులో బయోమెట్రిక్ సమాచారం కీలకంగా ఉంటుంది. ఇందులో పది వేళ్ల వేలిముద్రలు, రెండు కనుపాపల స్కాన్, ఫొటో వంటి వివరాలు ఉంటాయి. కానీ బాల ఆధార్లో ఐదేళ్లలోపు పిల్లల వేలిముద్రలు, కనుపాపల బయోమెట్రిక్ వివరాలు తీసుకోరు. అందువల్ల బాల ఆధార్ తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరి ఆధార్తో అనుసంధానమై ఉంటుంది.
ఐదేళ్లు పూర్తయిన తర్వాత ఏం చేయాలి?
తల్లిదండ్రులు ఈ విషయాన్ని తప్పనిసరిగా గుర్తుంచుకోవాలి. పిల్లలకు ఐదేళ్లు పూర్తయిన తర్వాత వారి ఆధార్లో మొదటి తప్పనిసరి బయోమెట్రిక్ అప్డేట్ చేయాలి. ఈ సమయంలో పిల్లల వేలిముద్రలు, ఐరిస్ వివరాలను నమోదు చేస్తారు. ఈ ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాత పిల్లల ఆధార్ రికార్డులో బయోమెట్రిక్ వివరాలు చేరతాయి. మళ్లీ పిల్లలకు 15 ఏళ్లు పూర్తయినప్పుడు మరోసారి బయోమెట్రిక్ అప్డేట్ చేయాల్సి ఉంటుంది. అంటే బాల ఆధార్ తీసుకున్న తర్వాత పని పూర్తయిపోయిందని భావించకుండా, పిల్లల వయస్సు ఐదు, పదిహేను సంవత్సరాలకు చేరుకున్నప్పుడు అవసరమైన బయోమెట్రిక్ అప్డేట్లను తల్లిదండ్రులు పూర్తి చేయాలి.
బాల ఆధార్ కోసం ఎలా దరఖాస్తు చేయాలి?
పిల్లలకు బాల ఆధార్ చేయించాలంటే తల్లిదండ్రులు సమీపంలోని ఆధార్ నమోదు కేంద్రాన్ని సందర్శించవచ్చు. UIDAI అధికారిక వెబ్సైట్ ద్వారా అందుబాటులో ఉన్న సేవలను ఉపయోగించి నమోదు కేంద్రం లేదా అపాయింట్మెంట్ వివరాలను కూడా తెలుసుకోవచ్చు. నమోదు సమయంలో సాధారణంగా పిల్లల జనన ధ్రువీకరణ పత్రం వంటి గుర్తింపు, పుట్టిన తేదీ ఆధారాలు, తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరి ఆధార్ వివరాలు అవసరం అవుతాయి. కేంద్రంలో పిల్లల ఫొటో తీసి, అవసరమైన జనాభా వివరాలను నమోదు చేస్తారు. పిల్లల ఆధార్ నమోదును తల్లిదండ్రుల ఆధార్తో అనుసంధానించే ప్రక్రియ కూడా అక్కడే పూర్తవుతుంది. వివరాల ధృవీకరణ పూర్తయిన తర్వాత ఆధార్ నంబర్ జారీ అవుతుంది.
అప్డేట్ ఉచితమేనా?
UIDAI నిబంధనల ప్రకారం పిల్లలకు ఐదేళ్లు – 15 ఏళ్ల వయస్సులో జరిగే తప్పనిసరి బయోమెట్రిక్ అప్డేట్లకు ఫీజు లేకుండా సేవ అందించే నిబంధనలు ఉన్నాయి. అయితే ఇతర ఆధార్ సేవలు లేదా అదనపు అప్డేట్లకు వర్తించే ఛార్జీలు వేరు కావచ్చు. కాబట్టి అప్డేట్ సమయంలో UIDAI అధికారిక ఛార్జీలను పరిశీలించడం మంచిది.
తల్లిదండ్రులు గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయాలు
బాల ఆధార్ కూడా పిల్లలకు ప్రత్యేక గుర్తింపు సంఖ్యను అందించే ముఖ్యమైన పత్రం. అయితే అది పెద్దల ఆధార్లా పూర్తి బయోమెట్రిక్ వివరాలతో ప్రారంభం కాదు. పిల్లల వయస్సు పెరిగే కొద్దీ బయోమెట్రిక్ సమాచారాన్ని తప్పనిసరిగా అప్డేట్ చేయాలి. ముఖ్యంగా ఐదేళ్లు పూర్తయ్యాక మొదటి బయోమెట్రిక్ అప్డేట్, 15 ఏళ్ల వయస్సులో రెండో బయోమెట్రిక్ అప్డేట్ మర్చిపోకూడదు. పిల్లల ఆధార్లో పేరు, పుట్టిన తేదీ, చిరునామా వంటి వివరాల్లో మార్పులు ఉంటే వాటిని కూడా అవసరమైన ఆధారాలతో సకాలంలో అప్డేట్ చేయడం మంచిది.
మొత్తంగా చూస్తే.. నీలి రంగు బాల ఆధార్ కేవలం రంగులో మాత్రమే సాధారణ ఆధార్కు భిన్నమైనది కాదు. పిల్లల వయస్సుకు అనుగుణంగా బయోమెట్రిక్ వివరాల నమోదులోనే ప్రధాన తేడా ఉంటుంది. ఐదేళ్లలోపు పిల్లలకు బయోమెట్రిక్ లేకుండా ఆధార్ జారీ చేయడం, ఆ తర్వాత వయస్సు పెరిగేకొద్దీ బయోమెట్రిక్ అప్డేట్ చేయడం ద్వారా ఆధార్ గుర్తింపును క్రమంగా పూర్తి చేస్తారు. అందువల్ల పిల్లల ఆధార్ విషయంలో తల్లిదండ్రులు ఈ వయస్సు ఆధారిత అప్డేట్లను తప్పకుండా గుర్తుంచుకోవాలి.
మరిన్ని హ్యుమన్ ఇంట్రెస్ట్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..