వేసవి కాలం రాగానే దోసకాయలకు మార్కెట్లో విపరీతమైన డిమాండ్ ఉంటుంది. చూడటానికి అచ్చం తీపి దోసకాయలాగే అనిపించినా, ఇంటికి తెచ్చాక తింటే చేదుగా ఉండటం మనం తరచుగా చూస్తుంటాం. దీనికి విత్తనాలు కారణమని చాలామంది అనుకుంటారు. కానీ ఇది పూర్తిగా అపోహ అని రైతులు చెబుతున్నారు. సాగు చేసేటప్పుడు మొక్క వేర్లకు తగిలే చిన్న దెబ్బే దోసకాయ చేదుగా మారడానికి ప్రధాన కారణం.
దోసకాయ చేదుగా మారడానికి కారణం
దోసకాయ పంట సాగు చేసేటప్పుడు క్రమం తప్పకుండా కలుపు తీయాల్సి ఉంటుంది. ఈ క్రమంలో కూలీలు లేదా రైతులు పారను (కలుపు తీసే పరికరం) ఉపయోగిస్తారు. పొరపాటున పార మొక్క వేర్లకు గనుక తగిలితే, ఆ మొక్క ఒత్తిడికి గురై దాని నుంచి కాసే దోసకాయలు చేదుగా మారుతాయి. మొక్క వేర్లకు ఎటువంటి నష్టం కలగకుండా జాగ్రత్తగా కలుపు తీయడం అనేది ఈ పంటలో అత్యంత కీలకమైన అంశం.
పంట సంరక్షణలో జాగ్రత్తలు
కూలీల కంటే రైతులు స్వయంగా మొక్కల వేర్ల దగ్గర కలుపు తీయడం వల్ల పంట నాణ్యత పెరుగుతుంది.
విత్తనాలు నాటిన నెల రోజులకే పంట కోతకు సిద్ధమవుతుంది, ప్రతి 15 రోజులకు ఒకసారి కలుపు తీయడం వల్ల మొక్కలు ఆరోగ్యంగా పెరుగుతాయి.
చేదు దోసకాయలను కేవలం చూసి గుర్తించడం అసాధ్యం. కాబట్టి కొనే ముందు లేదా తినే ముందు చిన్న ముక్కను రుచి చూడటమే ఏకైక మార్గం.
ఎందుకు అలా జరుగుతుంది?
మొక్క వేర్లు దెబ్బతిన్నప్పుడు, మొక్క తన రక్షణ వ్యవస్థను మార్చుకుంటుంది. ఈ ఒత్తిడి కారణంగా దోసకాయలో ‘కుకుర్బిటాసిన్’ (Cucurbitacin) అనే పదార్థం ఎక్కువగా ఉత్పత్తి అవుతుంది, ఇదే చేదు రుచికి కారణం. మొక్క ఆరోగ్యంగా ఉంటే ఈ పదార్థం చాలా తక్కువగా ఉంటుంది, దోసకాయ తీపిగా ఉంటుంది. చిన్నపాటి అజాగ్రత్త పంట మొత్తాన్ని నాశనం చేస్తుందని రైతు బసంత్ హెచ్చరిస్తున్నారు.
