వ్యవసాయంలో పెరుగుతున్న ఖర్చులు, వాతావరణ మార్పులు, మార్కెట్ అనిశ్చితుల కారణంగా రైతులు ఇప్పుడు సాంప్రదాయ పంటలైన వరి, పత్తి వంటి వాటికి ప్రత్యామ్నాయాలను అన్వేషిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో తక్కువ పెట్టుబడితో అధిక లాభాలు వచ్చే కొత్త రకం పంటలపై రైతుల ఆసక్తి పెరుగుతోంది. వ్యవసాయ నిపుణుల ప్రకారం కొన్ని ప్రత్యామ్నాయ పంటలు రైతులకు మంచి ఆదాయం అందించే అవకాశముంది.
ముఖ్యంగా డ్రాగన్ ఫ్రూట్ సాగు ఇటీవల రైతుల్లో ప్రాచుర్యం పొందుతోంది. ఈ పంటకు నీటి అవసరం తక్కువగా ఉండటం, పొడి వాతావరణంలో కూడా పెరగగలగడం దీని ప్రత్యేకత. ఒకసారి మొక్కలు నాటితే మూడు నుంచి నాలుగు సంవత్సరాల పాటు దిగుబడి ఇస్తాయి. మార్కెట్లో డ్రాగన్ ఫ్రూట్కు మంచి డిమాండ్ ఉండటంతో రైతులకు మంచి లాభాలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
ఇక మష్రూమ్ సాగు కూడా తక్కువ పెట్టుబడితో ప్రారంభించగలిగే లాభదాయకమైన వ్యవసాయం. చిన్న షెడ్ లేదా గది సరిపోతుంది. తక్కువ స్థలంలోనే ఎక్కువ ఉత్పత్తి పొందవచ్చు. ముఖ్యంగా హోటళ్లు, సూపర్ మార్కెట్లు, ఆరోగ్యకర ఆహారంపై ఆసక్తి పెరగడంతో మష్రూమ్కు మార్కెట్లో మంచి డిమాండ్ ఉంది.
అలాగే స్టీవియా (Stevia) పంట కూడా రైతులకు కొత్త అవకాశాన్ని తెస్తోంది. ఇది సహజమైన తీపి పదార్థంగా ఉపయోగపడే మొక్క. చక్కెర వ్యాధి ఉన్నవారు ఎక్కువగా ఉపయోగించే ఈ మొక్కకు ఔషధ మరియు ఆహార పరిశ్రమల్లో మంచి డిమాండ్ ఉంది. తక్కువ నీటితో సాగు చేయగలిగే ఈ పంట రైతులకు స్థిరమైన ఆదాయం ఇవ్వగలదు.
ఇక సుగంధ ద్రవ్యాల పంటలు అయిన లెమన్ గ్రాస్, అశ్వగంధ, అలొవెరా వంటి మొక్కల సాగు కూడా వేగంగా పెరుగుతోంది. ఈ పంటలు ఔషధ, సౌందర్య, ఆయిల్ తయారీ పరిశ్రమల్లో ఉపయోగపడుతాయి. పెట్టుబడి తక్కువగా ఉండటం, మార్కెట్ డిమాండ్ ఉండటం వల్ల రైతులు వీటివైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. వ్యవసాయ నిపుణుల సూచన ప్రకారం రైతులు తమ ప్రాంతపు మట్టి, నీటి లభ్యత, మార్కెట్ పరిస్థితులను పరిశీలించి ఈ కొత్త పంటలను ఎంపిక చేసుకుంటే తక్కువ ఖర్చుతో మంచి లాభాలు పొందే అవకాశం ఉంది.